Łójerjo sonow E-Book

Jěwa-Marja Čornakec

• Herausgeber: Domowina-Verlag GmbH
• Kategorie: Für Kinder und Jugendliche
• Sprache: Deutsch

Seitenzahl: 202

Veröffentlichungsjahr: 2018

Beschreibung

Der Junge Janik Šajatowić träumt von seinem Vater, immer wieder begegnet ihm dieser im Traum. Seine Mutter verschweigt ihm den Grund für dessen Verschwinden. Doch Janik möchte endlich erfahren, welche Botschaft sich hinter seinen nächtlichen Erlebnissen verbirgt. So beteiligt er sich an einem Seminar zur Traumdeutung. Nina jedoch hat über eine Freundin vom Phänomen des Klarträumens erfahren. Neugierig geworden, möchte sie mehr darüber wissen. Mit Hilfe des Seminars will sie lernen, wie sie ihre Träume bewußt beeinflussen kann. Bald jedoch müssen Janik und Nina erfahren, dass der Seminarleiter, Master genannt, mit den Teilnehmern ganz eigene Ziele verfolgt. Mit Hilfe eines neuen medizinischen Mittels und eines Computerspiels verführt er sie in eine geheimnisvolle Welt. Dort, an der Grenze zwischen Traum und Wirklichkeit, trifft Janik seinen Vater wieder und findet Antworten auf seine Fragen. Als der Junge jedoch erkennt, wer sich hinter dem mysteriösen Master verbirgt, ist es beinahe zu spät.

Leseprobe

Titul

1

Njeje swětło, njeje ćma. Hólčec błudźi po šerjacej kerčinje. Mihel a šlewjerje mły jemu krjepjele na čoło honja. W hustej kurjawje spóznawa znazdala jenož prastare wotemrěte chójny, kiž swoje rjepuchate hałuzy do nócneho njebja tykaja. Hdys a hdys kuka kulowaty měsačk zeza mróčelow smilnje na krajinu, z wody zrodźenu. Pod črijemi kadle hika a mlaska mokra zemja struchłe zynki. Z kóždej kročelu jemu zachribjetne pasle staja. Bahno, nic woda a nic kraj, na swój wopor łaka. Tola zawróćić so hólčec nochce, samo hdy by móhł. Pyta swojeho nana, kotryž bě so tule něhdźe zhubił. Naraz słyši młynske koło ­ropotać. Byrnjež pak so młyn blisko zdał, jón njenańdźe. Hakle, jako je sowa dwanaty raz zasutała, steji před wrotami do młyna. Za nimi słyši rapaki krakać. W nadźiji, zo tam nana namaka, wočinja wrota. Jako na dwór stupi, naraz čuje, kak jemu pysk z nosa rosće. Po cyłym ćěle jeho huška a swjerbi, jedne pjerjo po druhim so jemu z kože tłóči, doniž njeje so dospołnje do rapaka přeměnił. Hižo pjerchotajo swojej křidłatej ruce zběha, zo by do młyna lećał ...

Jako Janik Šajatowić ze swojeho sona wotući, bě wšón přepoćeny, kaž přeco, hdyž so jemu takle dźiješe. Bě rytmiske klepanje wo wokno słyšał, znaješe jeho zawinowarja. To bě rapak, kiž bě jeho w prózdninach hižo dwójce na tute wašnje wubudźił. Janik pohladny napoł spicy na wokno a sej woči rybowaše. Tola ptak bě so – kaž hižo zašłej razaj – zhubił. Janik woči tuž hišće raz začini a spyta so na detaile swojeho sona dopomnić. Je z nanom w jeju drjewjanej chěžce na štomje sedźał kaž něhdy, hdyž bě do pěstowarnje chodźił. Budka bě nimale hotowa. Poslednja deska hišće falowaše. Po nju dźěše nan do kólnje. W samsnym wokomiku pak, zo so w ćmowej kólni zhubi, z njeje rapak do směra bahnojteho lěsa krakajo wuleća. Za chwilku dźěše Janik za nanom do kólnje pohladać, ale nichtó tam njebě. Hólc bě sej wěsty, zo bu nan do rapaka zakuzłany. Kak by so hewak njewidźany z kólnje zhubić móhł? Tohodla bě za ptakom do lěsa běžał, dale a hłubšo, doniž so w bahnje njezabłudźi a wony młyn njenamaka.

Janik přemyslowaše, hač so w sonje chiba někajka tajna powěsć wo nanje njechowa. Wšako bě jemu nan často stawiznu wo Čornym młynje powědał, najradšo, hdyž běštaj hromadźe chěžku na štomje twariłoj. Ale budka bě njehotowa wostała. Po tym zo bě nan swójbu wopušćił, Janik baju wo Krabaće a Čornym młynku wjac słyšeć nochcyše. Přejara jeho na rjane časy z nanom dopominaše. Jako do šule zastupi, jemu prajichu, zo je połsyrota. Mać so bórze na noweho muža wuda, na Kurta. Jeho swójbne mjeno njebě přiwzała, ale wosta knjeni Šajatowićowa a Janik bě jej za to dźakowny. Kurt měješe so za jara wažneho, wšako na bance dźěłaše. To drje maćeri a jeje běžnym wudawkam za dom a domjacnosć runjewon na škodu njebě, tola měješe – kaž so Janikej zdaše – swoju płaćiznu. Kurt chětro dokładnje wědźeše, kajki měł jeho syn być, hdy by sam jednoho měł. Janik jeho wusonjenym wočakowanjam njewotpowědowaše, ani bližić so jim njezamó. Kurt pak bě wo tym přeswědčeny, zo by hólčec z trochu wjetšej disciplinu a pilnosću w šuli wjele wuspěšniši był. Potom móhł lukratiwniše powołanje nawuknyć a z tym hišće lěpše žiwjenje měć hač wón a mać. Janik pak bě mě­njenja, zo jemu kruty wukonowy system w šuli wjeselo na wuknjenju kazy. Přeco jenož wo to dźe, zo maš dobre znamki a zo sy lěpši hač druzy. Wjele radšo by Janik hromadźe ze swojimi sobušulerjemi na projektach dźěłał, bjez toho zo kóždeho jednotliwca maličkostnje hódnoća. Kurt porno tomu bě přeswědčeny, zo ani hinaši šulski system naturu čłowjeka změnił njeby. Po jeho měnjenju wuwiće w hospodarstwje, kaž scyła na swěće, bjez konkurency a mjezsobneho boja prosće móžne njeje. Janik pak sej wurěčeć njeda, zo čło­wjestwu bóle tyje, hdyž ludźo zhromadnje dźěłaja a nic jedyn přećiwo druhemu. Po někotrych wótrych diskusijach, w kotrychž měr w swójbje na hračkach steješe, so skónčnje na to dojednaštaj, zo jedyn druheho prosće na pokoj wostaji.

Čepl, dyrbju tola dźensa zaso do šule, Janikej přez hłowu šuskny. Pohladny na časnik, ale ně, zaležał so njeje. Móžeše sej samo hišće wokomik we łožu popřeć. Pohlada na łójadło sonow, kiž wot spočatka prózdnin nad jeho łožom wisaše. Janik zlochka do rapačich pjerjow duješe, tak zo so njeměrnje nad jeho hłowu pohibowachu. Debjenku je sej po přikładźe Indianow sam stworił. Woni wěrja, zo je powětr z dobrymi a złymi sonami pjelnjeny. Někotre z indianskich ludow tutón nastroj tež pawk abo pasle sonow mjenuja. Pječa spar w nocy wolóža. Dobre dźeća wón přepušća a na rynce wisace pjerja je k spjacemu sćelu. Złe sony pak so w pawčinje zapopadnu, a prěnje pruhi rańšeho słónca je potom rozpušća. W interneće bě Janik nawod namakał, kak móžeš sej łójadło sonow sam spaslić. Z hałuzy młodeje witki bě sej rynku tak wulku kaž dłóń zwił, kiž słónco a kołoběh žiwjenja symbolizuje. Za rynku bě potom wosom wołmjanych nitkow přiwjazał, napodobnjace wosom nohow pawka, a z nich pawčinu zesukał. Město pjerjow worjoła a sowy, kaž je Indianojo wužiwaja, bě Janik wotspody rapače přiwjazał. Tola tež minjenu nóc njebě jeho łójadło sonow před ćežkim dźećom škitało. Chibazo bě pawčina hišće hórše sony wotpopadnyła? «Hrajki», Janik połwótře praji a machny za čornymi rapačimi pjerjemi. Potom hač do tři ličeše a z wotmachom stany. Tole bě sej hižo před něšto časom přiwučił. Hewak so rano wěčnje z łoža wušmjatał njeby, wosebje nic, hdyž mać rańšeje změny dla doma njebě. A hižo jeje wysoki hłós wotdeleka z kuchnje zasłyša: «Janiko, je wulki čas stawać!»

«Dobre ranje tež tebi», jeho wušlipsowany Kurt w kuchni postrowi. «Wuspany runjewon njewupadaš», z lochce wumjetowacym hłosom doda. Při tym je Janik jemu a maćeri runje dobre ranje wupřeć chcył. Mjerzacy sej něšto do brody bórboleše a so sydny.

«Mi je so zaso wo rapaku a bahnje dźało», Janik na maćerne prašace pohladnjenje wotmołwi a to klinčeše, jako chcył so za swoju rańšu pochmurjenosć zamołwić.

«Prošu nic zaso wone bajki wo nanje a Čornym młynje», mać wotkiwny.

Janik mjelčeše. Njeměješe tak a tak lóšt, wo tym powědać.

«Nó, wjeseliš so, zo je wot dźensnišeho wostuda nimo a zaso šula?», pospyta mać jeho poškrěć. Hněwaše so, zo je jeho dźeća dla tak wobužnje reagowała. Wšako hólc za to njemóže, zo jeho přeco zaso dźiwne sony wo nanje trapja. Njenapadnje wotboka na Janika pohlada. Jeho wobličo skutkowaše zawrjene.

«Nó haj, wjeselo je za mnje poprawom něšto druhe», Janik znapřećiwi. «To najrjeńše na tym je, zo budźe to moje poslednje šulske lěto.»

«Njewěm, hdźe je te dźewjeć lět wostało», mać zdychny. «Mi je, kaž by to dźewjeć měsacow było.»

«Wěš hišće, kak smój so na Janikowym druhim šulskim dnju zeznałoj? Sy so dla wotpłaćenja kredita za dom na bance wobhoniła a sy nuzne měła, dokelž sy Janika sčasom w šuli wotewzać chcyła», praji Kurt, na časnik hladajo. «Ow jej, dyrbju na dźěło, je wulki čas!» Wón stany a da maćeri hubku. Potom z kuchnje spěchaše. W poslednim wokomiku so wobroći a na Janika pohlada. «Hólče, tež tebi dobry start dźensa! A jeli směm ći dobru radu dać: Truhaj so zaso raz mjez brjowkomaj, hewak holcy našeriš kaž tajki zmór.» Kurt spyta so posmjeć. «Hladaš dźě hižo ćmowje dosć do swěta.»

«Poprawom sym so rozsudźił, zo jej wotnětka rosć dam kaž stej stworjenej. A što sej holcy mysla, je mi wšojedne», Janik wujasni. «Na foće sym widźał, zo je nan tež zarosćenej brjowce měł. Ludźo tak a tak wědźa, zo ja twój syn njejsym.»

To sedźeše. Kurt hłuboko zadycha a rjekny: «Janiko, njejsym hišće nadźiju spušćił, zo budźeš lětsa w šuli kmańši hač loni. Potom móhli hladać, hač by chiba na našej bance ...»

Sadu njedokónčiwši so chwatnje z domu zhubi. Kóždy pawk w kuchni mjeztym wědźeše, zo Janik ani zajim ani lóšt njeměješe, so wo pjenjezy druhich ludźi starać. A sam tak a tak hišće žane fenki njeměješe.

Poslednje Kurtowe słowa Janika na to dopomnichu, zo je mać wo něšto prosyć chcył: «Maći, maš poprawom hižo něšto za mnje k mojim šěsnatym narodninam?”, so wón po małym wokołopuću na swój cil měrješe.

«Mam», so wona posměwkny. «Ale Janiko, ja će prošu, njehněwaj Kurta njetrjebawšo. Wón z tobu jenož derje měni.» Janik nygny, ale nutřkownje jeje namołwu ignorowaše. Jemu nochcyše so nětko wo Kurće rěčeć.

«Ja měnju, sy dar hižo kupiła?», so jeje město toho wopraša.

«Ně, hišće nic.» Wón wodychny.

«Maći, njemóžeš mi prošu lětsa raz pjenjezy darić? Sydomdźesat eurow, trjebam pak je hižo tutón tydźeń.» Janik wokomik přemyslowaše, hač maćeri sprawnje praji, za čo pjenjezy trjeba, abo hač sej radšo wurěč njewumysli. Ale wěc poprawom łžě hódna njebě. «Nikolaj je mi přeprošenje na seminar wo sonach pósłał. Bych tam rady z nim jěł, ty wšak wěš, dla mojich dźećow wo nanje», Janik skedźbliwje powědaše. Njebě sej wěsty, kak budźe mać reagować.

«Nikolaj? Je to tón kadla z města, z kotrymž sy před lětom wěčnje kompjuterowu hru hrał?», chcyše mać wědźeć. Jeje hłós runjewon přećelnje njeklinčeše. Tehdy bě chětro na njeho pumpotała, zo přewjele před kompjuterom sedźi a hry hraje.

«Ně, tón z města je Norman. Ale Nikolaj je tež hižo raz pola nas był. Njedopominaš so wjac na njeho, maći?»

«Ja njewěm, loni je nastajnosći něchtó hraća dla pola tebje był.»

«Poprawom běchu to jenož třo, z kotrymiž sym kompjuter hrał: Roman, Nikolaj a Norman. Ale z Nikolajom so najlěpje zrozumju.»

«A čemu ma seminar słužić?», so mać prašeše. Janik wodychny. Wědźeše, zo je wona na najlěpšim puću, tomu přihłosować.

«Nó haj, Nikolaj je prajił, a w interneće sym to tež sam čitał, zo so nawoda seminara w jasnym sonjenju wuznawa. A ja chcu wšo wo tym zhonić. Snadź móžu swoje trašace sony potom někak wowliwować.»

«Ale njeje seminar skerje za dorosćenych?»

«To sej ty wopaki mysliš», Janik znapřećiwi. «Nikolaj tam tež budźe a snadź hišće wjac mojich kumplow.»

«Njewěm drje, hač móžeš to tak lochce nawuknyć, ale mojedla», mać skónčnje praji wědźo, zo ma jeje syn swoju heju a zwjetša přesadźi, štož chce.

Bjezmała by Janik přiznał, zo sam ani prawje njewě, što jasne sonjenje je, ale bě prosće wćipny na to. A hdy by prajił, zo je Nikolaj wo tym cyle zahorjeny, by drje to mać bóle zamyliło, hač přeswědčiło. Ale hłowna wěc, zo jemu trěbne pjenjezy za to da. Chcyše so tak spěšnje kaž móžno přizjewić. Wšako bě seminar hižo za dwě njedźeli, krótko do jeho narodnin. Janik so wjeseleše, zo budźe skónčnje zaso raz z Nikolajom pobachtać móc. Běštaj so trochu z wočow zhubiłoj, po tym zo bě Nikolaj loni, wuchodźiwši dźesatku, kompjuterowe hry hrać přestał. Pječa hižo chwile za to njeměješe. Tuž bě Janik druhdy z Romanom hrał, wo kotrymž cyła šula wědźeše, zo je na tutym polu stary zajac.

«Maći, ty sy moja najlubša!», Janik smějicy prajia dźakowny na nju pohlada. Potom stany a tykny pomazki do šulskeho nachribjetnika. «Snadź ći za to nazymu cyłu zahrodku přeryju. To rěka, jeli změju chwile», doda, ju šćěkajo. «Kurt dźě je prajił, zo dyrbju wuknyć.»

«Hdy nož by», mać zdychny a to klinčeše za małym porokom. «A wostań mi přistojny a njehněwaj wuče­rjow», wona doda.

«Haj wšak, maći, ja wěm, wučer je tež jenož čłowjek ze słabosćemi. Njeje nan to přeco prajił?»

«Ně, tak to nan prajił njeje. Wón je rjekł, zo móže kóždy hłupak kritizować, ale bjez lubosće to dobre w druhim nihdy njewuslědźiš», mać jeho napoł chutnje powuči. «Z druhimi słowami: Měj tež za wučerjow zrozumjenje. Tuž jich njemjerzaj.»

«Ale maći, ja tola wučerjow njemjerzam, skerje woni mje! Nastajnosći chcedźa wote mnje něšto wědźeć, štož tež ja njewěm.»

«Čiń, zo do šule přińdźeš!», jeho mać smějicy přetorhny. «Po kim ty jenož sy? Po mni znajmjeńša nic.»

Janik měješe wujasnjenje «Da drje po nanje» hižo na jazyku, ale sej je potom zakusny. Nochcyše maćeri ranje skazyć. Wona rady wo nanje njerěčeše. Wot njeje Janik jenož wědźeše, zo bě nan pječa na sćěhi drogow zemrěł. Hdyžkuli so jeje prašeše, kajki je nan był, mać za prawymi słowami pytaše. Na swojich słónčnych dnjach wona skrótka rjekny, zo bě wón hłuboko w swojej wutrobje dobry čłowjek był, a potom mjelčeše. Hdyž pak so jej tak derje njeńdźeše, hdyž ju zrudoba abo starosć ćěsništej, potom jenož skrótka wotkiwny, štož rěkaše: Njeprašej so, ja tež wšo njewěm. Njewěm, čehodla je wón pił, čehodla drogi brał.

Hdy by nan hišće žiwy był, by so Janik jeho prašał, čehodla bě wón mać a jeho wopušćił. Tute čehodla bě wažne, chcyše nana tola rozumić! Hač bě so do druheje žony zalubował abo bě jemu swójba naraz přenapinaca?

Čehodla pak mać z nim wo zažnej smjerći nana rěčeć nochcyše? Janik měješe zaćišć, zo wona jemu něšto bolostne zamjelčuje. Nětko so nadźiješe, zo namaka w swěće swojich nócnych sonow wotmołwu na praše­nje, kajki bě nan był a kotre z jeho kajkosćow bě Janik po nim zdźědźił. Wosobina nana zdaše so jemu bytostny dźěl puzzla, zo by sam sebje spóznał.

2

Cyła šulska awla so w jaskrawych barbach zyboli. Wot wjercha padaja słónčne pruhi, jako by wón ze škleńcy był a rejuja wokoło Niny a Romana. Sedźitaj porno sebi za klawěrom. Hrajetaj kruch Korle Awgusta Kocora za štyri ruki. Nina wša zbožowna na Romana mikota, ale tón ma jenož woči za swoje noty a za Tanju, kotraž w prěnim rynku pódla Franciski sedźi. Scyła je tójšto sobušulerjow na jeju prěni zhromadny koncert přišło. Roman wuběrnje hraje. Nina dotal ani wědźała njeje, zo zamóže wón nimo gitary tež tak derje klawěr hrać. Naraz so wona zahraje, křiwe zynki njemóžeš přesłyšeć. Roman hněwny na nju pohladnje. Někotři w awli póčnu so jimaj, ně jej smjeć, Roman dźě bjez zmylka hraje. Nina so dale a bóle kopoli, doniž cyle z takta njepřińdźe. Roman rozhorjeny stanje a z awle ćěri. Tanja a Franciska so posměwkujo na so hladatej, kaž byštej so wjeseliłoj, zo je wona zaprajiła. Čehodla je so jej tute misnjenje stało? Wšako je telko zwučowała. Uwertira «Serbskeho kwasa» drje so jej ze wšěch štyriručnych serbskich kruchow najlěpje spodoba, ale so jej tež najćeša zdawa. Poprawom je sej na pjeć porstach wuličić móhła, zo so při hraću zakopoli. Nina sedźi kaž sprostnjena za klawěrom. Wot wjercha awle so nětko drobne sněženki saja, kaž zo chcyli jeje hańbu zakrywać. Naraz wětřikec hólcy do awle přijědu a wšo na hłowu zestajeja: Łopjena z notami wokoło Niny lětaja, cedle a knihi, rjana wulka šmjatańca nastawa. Roman je so nawróćił a woła: «Ty sy hotowa njeroda, ani při hraću dosć discipliny nimaš!» Na to wón hromadźe z Tanju woteńdźe. Samsny wokomik do hodźiny klinka ...

Budźak bě Ninu wubudźił, tola jeje poslednja dopom­njenka na són je při Romanje wisajo wostała. Samo w jeje sonje so wotbłyšćowaše, zo njeje wona za njeho dobra dosć. Što hewak chcyło jej dźeće rjec, hdyž hižo dobre lěto wjac klawěr njehraje? A Roman jón hišće ženje hrał njebě, znajmjeńša nic w hudźbnej šuli. Raz bě jej powědał, zo je sam gitaru hrać wuknył. Wow! Sama nihdy njeby klawěr hrać započinała, njeby-li ju mać honiła. Tohodla je loni z tym přestała. Snadź měła kaž Roman gitaru hrać wuknyć? Hač by wón jej pomhał? Zawěsće nic. Roman zdaše so jej tak zdaleny kaž měsačk na nócnym njebju.

Byrnjež so słónčko přez wokno smjało, so Ninje ćežko stawaše. Wothladajo wot toho, zo bě prěni šulski dźeń, starosćeše so Romana dla. Je w chorowni a leži w komje! Pječa bě so na dumpańcy sobotu přejara wotunkał. To znajmjeńša je wčera na facebooku zhoniła, nichtó pak ničo dokładnišeho njewědźeše. Dołhož je Nina na dumpańcy była, Roman znajmjeńša hišće pjany był njeje. Nó haj, snadź kusk napity kaž wšitcy wony wječor. Ale w šuli dźensa zawěsće wjace zhoni. Ach, šula. Nochcyše scyła na to myslić, zo so nětko countdown za rozsudy započina: Kotre předmjety sej za pruwowanje wuzwolić abo – hišće hórje ‒ kotre powoła­nje? Mnoho ju zajimowaše, ale wšo jenož kusk, ničo tak prawje. Njemóžeše so prosće rozsudźić. Dźensa so jej tole lubješe a jutře něšto cyle druhe. A hdyž je so potom za něšto rozsudźiła, so jej bórze zaso zdaše, zo to tola to prawe za nju njeje. K jeje njerozsudnosći so hodźeše, zo móžeše so ćežko wot něčeho dźělić. Wšo bě za nju z někajkej dopomnjenku zwjazane. Mać ju tohodla druhdy hižo messi mjenowaše. Rady Ninje w tym zwisku tež wumjetowaše, zo wšo móžne započina, ale ničo njedokónči. Mać twjerdźeše, zo bě jeje starša sotra Katka cyle hinaša a zo to potajkim na kubłanju zaležeć njemóžeše. Potom so Nina zwjetša z tym zakitowaše, zo nima chwile, wšo dokónčić. Ma prosće přewjele idejow a zajimow. A štož druzy njerodu mjenuja, njej tola ničo druhe hač wuraz jeje kreatiwity! Zwjetša mjenujcy hakle potom swoje wěcy wjace njenamaka, hdyž bě mać jej rumować pomhała. Potom pak mać zaso twjerdźeše, zo ma holca za wšo wurěče.

Nina steješe před kamorom a přemyslowaše, što so zdrasćić. Kóžde ranje to samsne. Při tym dosć drabow ma. Ale štožkuli so wobleče, we wšěm wona někak tołsta wupadaše. Snadź nowy t-shirt z dowola? Ně, nic hnydom prěni dźeń, to by zaso někajki šćipaty komentar Tanje žnjała, kotraž jej často jeje drasty zawidźeše. Taninej staršej staj dźělenaj. Nina sej předstajić njemóžeše, kak by bjez nana, jenož z maćerju wutrała, kotraž bě pěstowarka a ju nastajnosći powučowaše kaž małe dźěćo. Skónčnje so za blido k snědani sydny, kiž bě mać za nju spřihotowała. Wowsny misli bě za dołhi a napinacy šulski dźeń drje to prawe, ale poprawom so jej šokolodźaneho croissanta bóle chcyše. Ně, poprawom scyła hłódna njebě. W prózdninach je šwarnje přibywa, cyły kilo! To jeničke dobre bě, zo Roman na nju, tajku tołstu, před sobu we ławce nětko najprjedy raz hladać njetrjebaše. Doniž wón z komy njewotući, chcyše wona na kóždy pad wotbyć. Mać drje měnješe, zo je to w jeje starobje normalne, ale to šwižniše sobušulerki kaž Franciska a Tanja kusk hinak widźachu. Nina swój smartphone zapiny. Snadź su někajke nowinki wo Romanje? Njejapcy mać do kuchnje zastupi a Nina njezamó handy spěšnje dosć schować.

«Nina, smy sej tola wučinili, zo za blidom nichtó swój smartphone njewužiwa», poča mać pumpotać. «Ty na tym rapaku wisaš kaž tajki zombie.»

«Pola dorosćenych to wulce hinak njeje», so Nina zakitowaše, byrnjež wědźała, zo ma mać prawje a zo je swójbnu regulu přestupiła. Ale tuchwilu bě jej Roman wažniši a wona by wšo za njeho činiła, wosebje, jeli móhła jemu pomhać wotućić a so wustrowić.

«Maći, tu dźe wo žiwjenje abo smjerć mojeho sobušulerja!» Nina přehnawaše, hinak pak mać zmjechčić njezamó.

«Smartphone jeho tež njewubudźi», praješe mać, «ale nětko nimam chwile za diskusije.» Mać so zaso z kuch­nje zminy. Nina pohlada na časnik, poprawom měła so na puć nastajić. Abo by tola hišće spěšnje croissant zjědła? Ach, nastajnosći rozsudy! To bě napinace a na to njeměješe lóšt. Jenož dwě wěcy zdaštej so w jeje ži­wjenju jasnej: Sprěnja, zo je so do Romana zalubowała a zdruha, zo wón wo nju njerodźeše. Znajmjeńša wšo na to pokazowaše.

Nina dźěše po koleso a wotjědźe do šule. Derje, zo njetrjebaše wo tym přemyslować, hač ma běžeć abo z kolesom jěć, dokelž bě hižo pozdźe.

3

Ducy do šule Nina Janika dosćahny. Hakle, jako wona pomału pódla njeho jědźeše, so wón jeje dohlada a słuchatka z wuchow wza. Byrnjež wón do paralelki chodźił, běštaj spřećelenaj – hižo wot časa pěstowarnje. Nina zlěze z kolesa, posledni kónčk do šule chcyše z nim hromadźe běžeć.

«Sy něšto wo Romanje słyšał?», so jeho wopraša.

«Dobre ranje tež tebi», Janik šibale praji.

«Haj wšak, dobre ranje», wona skrótka wotmołwi. «Nó powědaj, wěš něšto noweho wo nim?»

«Ně, ale ty sy tola ekspertka za bušfunk, nic?» Janik wotboka z posměwkom na nju pohladny, ale jeje mjez­wočo wosta chutne.

«Ach, pój Janiko, nětko přehnawaš! Nimo toho tola wěš, zo mam za Romana mału słabosć.»

«Mału», wospjetowaše Janik, a ironiski podzynk w jeho hłosu njebě přesłyšeć. «K čemu sej starosće činiš? Njemóžeš tak a tak změnić, štož je so stało.»

«Haj wšak, to sama wěm.» Poprawom bě ju rozmołwa z Janikom dotal stajnje na druhe mysle přinjesła, ale dźensa wón jej někak na čuwy dźěše. Čehodla jeje starosć wo Romana njerozumješe? Najskerje hišće že­nje njeje zalubowany był. Runje, jako chcyše Nina zaso na koleso zalězć a dale jěć, jej Janik na swojim smartphonje powěsć Nikolaja pokaza.

«Maš lóšt, na seminar wo sonach sobu přińć?», so jeje wopraša. «To budźe zawěsće cool. Sym měnjenja ludźi, kiž su so hižo na nim wobdźělili, na facebooku čitał. To klinči kaž science fiction.»

«Njewěm», Nina wotmołwi a mysleše na Romana. Snano budźe wón jeje pomoc trjebać, na přikład při domjacych nadawkach. Hdyž wón z chorownje domoj přińdźe, chce radšo za njeho chwile měć. Na druhim boku móhł jej tajki seminar wo sonach pomhać, swoje dźeća lěpje rozumić. Jeje posledni són drje bě chětro jasny a poprawom žanoho eksperta njetrjebaše, kotryž by jej jeho zmysł rozjasnił. Ale wona so tež na druhe swoje sony dopominaše, kiž běchu často spodźiwne.

«Skerje nic. Ach, ja hišće njewěm», wona spěšnje praji a so sama na so hněwaše. Hižo zaso njemóžeše so rozsudźić, wěčnje tutón stary črij!

«Nó haj, k nuzy móžeš zawěsće sobu přińć, byrnjež njejsy přizjewjena. Při tajkich wěcach zwjetša w poslednim wokomiku hišće něchtó wotskoči.» Janik bě přesłapjeny, ale nochcyše jej to pokazać.

Nina je mjeztym na koleso zalězła a wotjědźe. Chcyše tak spěšnje kaž móžno do šule a zhonić, što druzy wo Romanu wědźa. Teptaše mócnje do pedalow. Krótko do šulskeho twarjenja přesćahny Lenu, swoju sobušulerku. Lena bě jeje tróšt, bě znajmjeńša pjeć kilo ćeša hač Nina. Tež Lena bě w přestawce zwjetša sama. Ale jako přećelka wona za Ninu do prašenja njepřińdźe. Nina ničo přećiwo njej njeměješe, bě jenož tak, zo sej holcy ničo rjec njeměještej. Tak to Nina znajmjeńša začuwaše.

«Ty pak maš dźensa energiju», jej Lena smějo přiwoła.

«Nó haj, sym w prózdninach tróšku přibywa a dyrbju to zaso wotdźěłać!», Nina wotmołwi, sej na swój brjušk placajo a jědźeše dale. Jako bě koleso do stejaka stajiła, pak tola na Lenu dočaka, zo by so za Romanom prašała. Ale tež wona wo nim wjace njewědźeše.

Jako Nina do rjadownje zastupi, ju nichtó zańč njeměješe. Sydny so na swoje městno a pódla njeje wosta, kaž hižo loni, swobodne. Pohlada k Tani a Francisce, wonej šćekotaštej kaž přeco, jenož mjelčišo hač hewak, tak so Ninje zezda. Nina k nimaj přistupi. «Prajtej raz», wona trochu njewěsće započa, «je da Roman woprawdźe telko pił, zo je hnydom do komy padnył? Ja měnju, što je so stało, zo je telko pił?» Nina čuješe, zo je so njelepje prašała, ale njemóžeše to hižo změnić.

«To so ty naju prašeš?», jej Tanja w šćipacym tonje znapřećiwi a chichotaše. «Ty dyrbjała sama najlěpje wědźeć, kak móže so tajke něšto stać.»

«Haj, sy dźě prjedy z dumpańcy šła, dokelž bě ći přewjele likera dla hubjenje», Franciska z ironiskim hłosom doda. Nina so začerwjeni a so bjez dalšeho słowa na swoje městno wróći. To njeje dobra ideja była, so runje jej za přičinami Romanoweje situacije prašeć. A jeho strowotny staw nastupajo wonej po wšěm zdaću mudrišej njeběštej hač tamni. Při wšěm bě Nina wo tym přeswědčena, zo Tanja a Franciska wědźeštej, čehodla bě so Roman na dumpańcy tak wopił. Žlokanje poprawom jeho wašnje njebě, wšako bě z ćěłom a dušu sportowc, byrnjež zašłe měsacy zranjeneho kolena dla kopańcu njehrał. Dla toho pak njeby ženje tak přez postronki bił kaž minjenu sobotu. Škoda, zo bě so jej naraz tak špatnje šło. Tuž bě wo Romanowym njezbožu hakle njedźelu zhoniła. Ale je dołho dosć na dumpańcy była, zo by sobu dóstała, kak bě so Tanja njepřestawajcy wokoło Romana šmórała kaž wuhłódnjena kóčka.

Klinkaše do hodźiny, šulerjo pak samo hišće bjesadowachu, jako rjadowniska wučerka knjeni Hermašowa z njeznatej holcu před nimi steješe.

«Dobre ranje, moji lubi! Prošu wo měr, tež ja mam za was dźensa nowinku. To je Ria, waša nowa sobušulerka. Jeje staršej staj w prózdninach do susodneje wsy přićahnyłoj, jeje mać je tam wosyroćeny frizerski salon přewzała. Prošu Ria, pódla Niny je hišće swobodne městno za tebje.»

Wučerka pokaza na Ninu a Ria jej přećelnje nygny, jako so pódla njeje sydny. Nina Riu skrótka taksěrowaše, wona so jej na prěni pohlad sympatiska zezda. Ale nochcyše so radšo přezahe přećelstwa nadźijeć, přečasto běchu ju towarški w rjadowni přesłapili. Bolostnje na to pomysli, kak bě Lucija před lětom jeju přećelstwo zakónčiła prajo, zo je Tanja nětko jeje přećelka. Nina pak wědźeše, zo bě Tanja Luciji prajiła, zo ma so mjez njej a Ninu rozsudźić. Najprjedy bě so Nina hišće nadźijała, zo so Lucija zaso k njej nawróći, najpozdźišo, hdyž zwěsći, kajka hłupa kačka Tanja je. Ale Lucija wosta z Tanju spřećelena. Potajkim je Nina ta hłupa. Tute nazhonjenje w njej přeco hišće dźěłaše. Při tym bě Luciju prjedy stajnje před Tanju a Francisku škitała, hdyž běštej špatnje wo njej rěčałoj abo ju jeje drasty dla wusměšowałoj. Nó haj, štož drastu nastupa, ma Lucija woprawdźe swojorazny słód. Ale njech je kaž chce, znajmjeńša čuješe so Nina wot Lucije přeradźena. To bě Luciny dźak za to, zo bě so Nina za nju zasadźowała. Hač je přeco tak, zo so słabši radšo pozdatnje sylnišim přizamkuja? Zo bě so Lucija za Tanju rozsudźiła, začuwaše Nina jako poniženje a wothódnoćenje. Mać drje bě ju tróštować spytała, prajo, zo Lucija prawa přećelka njeje, hdyž so takle zadźerži, ale prawy tróšt jej to njebě.

«Ach, hišće něšto», ju wučerka njejapcy z myslow wutorhny. «Nina, staraj so prošu trochu wo nowu sobušulerku a pokaž jej šulu.»

«Ria, wjele wjesela z tej wćipnej Jěwu a jeje prašenjemi», Tani naraz wujědźe a cyła rjadownja so rjepotaše.

«Nó, to so tola derje hromadźe hodźimoj», Ria se­bjewědomje měnješe, «ja sym tež chětro wćipna.»

«Wćipnosć wšak ma tež swoje lěpšiny», spyta wučerka do rozmołwy zasahnyć a prócowaše so wo měr. «Jenož zo wěsće, Ria je jara dobra šulerka.»

W rjadowni bě bórbotanje słyšeć a něchtó praješe «štreberka». Wučerka znowa k měrej namołwi a matematika so započa.

«Hdźe nuzniki su, hižo wěm», Ria Ninje do wucha šeptaše.