Erhalten Sie Zugang zu diesem und mehr als 300000 Büchern ab EUR 5,99 monatlich.
Geloof mij nooit is de nieuwste bestseller van thrillerkoningin Loes den Hollander. Ooit hielden Jochem en Pattie van elkaar. Toch? Of bedriegt de schone schijn? Inmiddels kunnen ze elkaars bloed wel drinken en mondt hun huwelijk uit in een vechtscheiding die enkel verliezers kent. De instabiele Pattie zet alles in het werk om haar ex-man Jochem bij hun dochtertje Kiki weg te houden. Jochems broer Ted, een psycholoog die schijnbaar gelukkig is getrouwd met Fifi, dient hem van advies. Maar niets is wat het lijkt in de familie Tersteege. Dan gebeurt er iets fataals wat niemand van de familie had verwacht en vragen ze zich af: wie wilde nu eigenlijk afrekenen met wie?
Sie lesen das E-Book in den Legimi-Apps auf:
Seitenzahl: 353
Veröffentlichungsjahr: 2024
Das E-Book (TTS) können Sie hören im Abo „Legimi Premium” in Legimi-Apps auf:
Hoe herken je ontrouw en bedrog?
Het huwelijk van Jochem en Pattie is vanaf het begin gebaseerd op totaal verschillende intenties. Het houdt daarom geen stand. De scheiding verloopt allesbehalve soepel.
Voor de buitenwereld lijkt het huwelijk van Ted en Fifi heel stabiel en gelukkig. Het einde van de relatie komt dan ook geheel onverwacht.
Dan gebeurt er iets wat niemand van de familie had verwacht en vragen ze zich af: wie wilde nu eigenlijk afrekenen met wie?
..
..
‘Geloof mij nooit kruipt onder je huid en laat je niet los. Beklemmend tot ver na de laatste pagina...’ Marjan van den Berg, columnist voor Margriet
‘Een niet te stoppen rollercoaster waarin je niet meer weet wie of wat je moet geloven.’ - Marion van de Coolwijk, auteur
‘Onvoorspelbaar, verrassend en mindblowing. Wauw!’ - Moon Kager, Mustreads or Not
..
..
..
Bestsellerauteur Loes den Hollander staat bekend om haar spannende en oer-Hollandse thrillers. In 2021 won ze de MAX Gouden Vleermuis voor haar hele oeuvre. Van haar boeken zijn ruim 1,5 miljoen exemplaren verkocht. Geloof mij nooit is alweer haar 29ste thriller.
Loes den Hollander
Geloof mij nooit
..
..
..
..
..
© 2023 Loes den Hollander
Omslagontwerp: Margo Togni
Foto omslag: © Mohamad Itani / Trevillion Images
Verzorging ePub: Michiel Niesen, ZetProducties, Haarlem
Auteursfoto: Marloes Bosch Fotografie
..
ISBN 978 94 6109 755 2
..
Meer informatie over De Crime Compagnie op www.crimecompagnie.nl
Voor Els Rozenbroek, (1957-2022) die op veel vrouwen indruk maakte door haar ontwapenende eerlijkheid, zelfspot en humor.
‘Wij wantrouwen ons hart te veel, en ons hoofd niet genoeg.’
..
Abbé Roux
*
Het valt niet mee om een kind te zien lijden.
Je bent vanaf het moment dat het is geboren veroordeeld tot bescherming, behoedzaamheid en begrip. Je wil het liefst elke vorm van gevaar bij voorbaat uitbannen en als het nodig is direct bestrijden. Je beschermt vanuit een oerinstinct waarvan je niet verwacht had dat het in je zat. Het komt tevoorschijn na de baring, je neemt plaats in de rij van beschermers en daar blijf je, wat er ook gebeuren mag.
Alles wordt anders als een kind ter wereld komt.
Je kunt woedend worden als het kind iets overkomt of met pijn in je hart leren dat je niet alles kunt voorkomen en ook niet alles kunt oplossen.
Totdat er een grens wordt bereikt.
Dan grijp je in.
Deel 1 - Jochem en Pattie
1
Alles is voorbestemd, heeft de moeder van Pattie haar geleerd. Vanaf het moment dat je wordt geboren staat alles al vast over je levensloop, hoe oud je wordt en op welke manier je zult sterven. Verzet is nutteloos, het is onmogelijk om het levenslot naar je hand te zetten. Nu vraagt Pattie zich af of zes verbroken relaties binnen vijftien jaar ook ergens beschreven stonden.
‘Je bent veel te bang om afgewezen te worden,’ zegt haar moeder. ‘Daardoor roep je dus de afwijzing op.’
‘Voor alle duidelijkheid: ik bén niet afgewezen, ik héb afgewezen,’ snauwt Pattie.
‘Maakt niet uit. Je bent bang voor afwijzing, dus om dat te voorkomen neem je zelf het initiatief,’ weerlegt haar moeder koeltjes. ‘Wat was er eigenlijk mis met Jochem? Sloeg hij je, ging hij vreemd, was hij niet goed in bed? Of klopt het wat ik altijd heb gedacht, was hij het laatste redmiddel dat jouw rammelende eierstokken tot bedaren moest brengen? En is hij nu nergens meer voor nodig?’
Pattie klemt haar tanden op elkaar en knijpt haar ogen dicht.
‘Of dronk hij te veel? Daar heb ik nooit iets van gemerkt en áls dat klopt, dan kun je hem het toch niet verwijten?’ Haar moeder heeft blijkbaar zin in dit gesprek. ‘Je zult moeten toegeven dat je zelf ook niet vies bent van alcohol.’ Ze bekijkt Pattie van top tot teen. ‘Je bent weer aangekomen, hè? Bespaar me je suffe ontkenningen en praatjes over hoe dik deze broek je maakt en dat je gisteravond nog op de weegschaal hebt gestaan en hetzelfde woog als eergisteren. Je bent te dik en je wordt steeds dikker! Punt. Verzin eens iets nieuws, zou ik zeggen.’
‘En ik zou zeggen dat het hoog tijd wordt voor jou om weer naar huis te gaan. Ik moet over tien minuten aan het werk.’
Haar moeder staat op. ‘Dan zal ik je niet langer ophouden, want het is nu extra belangrijk dat je werk hebt en houdt. Denk eraan: nooit afhankelijk worden van een man, neem een voorbeeld aan je moeder. Ik heb je vader een hoop ellende bespaard door af te zien van alimentatie en ik heb het mezelf daarmee niet gemakkelijk gemaakt, maar ik kan daardoor wél altijd trots in de spiegel kijken. Dat gaat ook voor jou gelden, als je de ingeslagen weg volhoudt. Wat is het vandaag, babyshoot of trouwreportage?’
‘Geen van beide. Portretfoto’s voor een omslag van een boek.’
‘Man of vrouw?’
‘Man. En getrouwd, dus laat je dubbelzinnige opmerkingen maar achterwege.’
Haar moeder lacht smalend. ‘Sinds wanneer is dat voor jou een probleem?’
‘Ik haat je,’ zegt Pattie.
Haar moeder raakt snel Patties wang aan. ‘Toch zou ik mij te vriend houden, want ik ben de enige persoon in je omgeving die eerlijk tegen je is en die je altijd doorziet. Of ken je nog iemand anders die jou onomwonden de waarheid vertelt? Iemand als ik heb jij nodig, meissie. En vergeet niet dat ik de enige persoon ben bij wie je altijd terechtkunt.’
Pattie wendt snel haar hoofd af. ‘Toch haat ik je.’
Soms denkt ze echt dat ze haar moeder de rest van haar leven zal blijven haten. Dat gebeurt meestal na een gesprek als dat net plaatsvond. Altijd maar weer dezelfde tekst over de eerlijke moeder die ze is en waar Pattie dankbaar voor moet zijn. Altijd maar weer die uitleg over het karakter van haar moeder dat sterk bepaald is door haar sterrenbeeld. Zouden alle Boogschutters van die betweters zijn? En het gaat ook altijd over dankbaar zijn voor een moeder die haar de waarheid vertelt. Hoezo, dankbaar? Vráágt ze ooit hoe haar moeder over haar denkt? Zeker weten van niet. Haar moeder strooit graag meningen en oordelen rond waar niemand om vraagt of op zit te wachten. Pattie begint steeds beter te begrijpen dat haar vader na dertig jaar huwelijk in de armen van een leuke jonge vrouw is gevlucht en met haar een nieuw gezin heeft gesticht. Toen ze in verwachting was van Kiki is ze hem samen met die vrouw een keer tegengekomen in de stad en bleken ze allebei even lang zwanger te zijn. De vrouw was verlegen met de ontmoeting, maar haar vader deed of ze elkaar een week geleden nog gezien hadden. Hij zei dat de deur altijd voor haar openstond en leek niet in de gaten te hebben dat zijn liefje schrok van zijn woorden. Ze heeft daarna een paar keer overwogen om bij hen langs te gaan, maar het vooruitzicht aan discussies met haar moeder heeft haar tegengehouden. Maar het waren toch vooral de aanmoedigingen van Jochem die haar dwars lieten zijn. Hij pleitte voortdurend voor onpartijdigheid en respect voor beide ouders. Dat is gemakkelijk gezegd als het huwelijk van je eigen ouders op een goed geoliede machine lijkt. Zijn moeder heeft nog niet lang geleden met trots in haar stem tegen Pattie gezegd dat scheiden in hun familie gelukkig niet voorkwam. Het was in die periode voor Pattie al duidelijk dat ze de rit met Jochem niet zou uitzitten. Hij deed te veel zijn best, hij was veel te voorkomend en hij stelde geen enkele grens aan haar gedrag.
‘Hoe kom jij aan zo’n aardige man?’ vroeg haar moeder vaak.
Pattie dacht: hoe kom ik van hem af?
Nu is ze van hem af, dus ze hoeft zich niets meer van hem aan te trekken. Er was tamelijk grof geschut voor nodig om hem zover te krijgen dat hij zijn spullen pakte en in het vakantiehuisje ging wonen. Hij zal zich wel hebben laten inschrijven op het adres van zijn moeder, want Jochem hecht te veel waarde aan burgerlijke gehoorzaamheid om zich officieel te vestigen in een huis waar je niet permanent mag wonen. Het kwam heel goed uit dat hij dat zomerhuisje al jaren voordat hij Pattie ontmoette had gekocht. Hij is bij haar van de vloer en het enige wat haar te doen staat is hem ook uit de buurt van Kiki houden. Ze wil hem uitbannen, totaal verwijderen. Daarvoor zal ze listig te werk moeten gaan.
Ze had haar dochter samen met haar grote liefde willen opvoeden en het had haar niet uitgemaakt dat ze bij die liefde de sores van een ex-relatie cadeau zou krijgen. Begrip veinzen, geduld hebben, de ex vriendelijk bejegenen en wachten tot haar grote liefde zou inzien dat zijn toekomst bij hen samen lag, was de doelstelling van haar leven in die periode. Ze wilde een kind van hem, omdat een kind voor een onverbrekelijke band zou zorgen.
Maar hij wilde geen kind met haar en als hij dat zei, moest ze zich tot het uiterste beheersen om te voorkomen dat ze met haar nagels het vel van zijn gezicht krabde, of met een stevige schop zijn ballen beurs trapte. Ondanks alles wist ze zeker dat hij voor haar zou kiezen, als ze onverwacht zwanger zou worden, omdat haar passie en hartstocht als het erop aankwam voor hem van levensbelang waren. Hij zei niet voor niets iedere keer als ze seks hadden dat zij het beste was dat hem ooit was overkomen en dat ze niet te evenaren was in bed. Soms sloeg zijn stem zelfs over, als hij benadrukte dat ze zijn absolute voorkeur had boven alle vrouwen die hij al had gehad, omdat ze alles toestond. Op zulke momenten vergat ze de fysieke pijn die hij veroorzaakte als hij heftig op dreef was en het geradbraakte gevoel dat vaak nog dagen aanhield. Hij noemde seks met zijn eigen vrouw een gortdroge verplichting. Na zulke uitspraken mocht hij alles met haar doen en dacht ze dieper na over de mogelijkheid om zwanger van hem te worden.
Ze verleidde hem op de dag dat ze zeker wist dat ze ovuleerde. Alle verschijnselen wezen erop dat het die dag zover was. Onrust alom, onbedwingbare trek in chocola, tranen die rijkelijk vloeiden door een simpel kinderliedje, een heftig libido. Na afloop zei hij dat ze hem gek maakte. Ze stelde voor om het nog een keer te doen. Hij weerde haar af en ging op de rand van het bed zitten. Met zijn rug naar haar toe zei hij toen dat hij het niet meer trok. Hij kon zich nergens op concentreren, maakte fouten op zijn werk en het was vooral heel lastig dat zijn vrouw steeds vaker vragen begon te stellen.
‘Vertel haar de waarheid,’ stelde Pattie voor.
Hij glipte uit bed en begon zich meteen aan te kleden. ‘De waarheid is dat we gaan stoppen,’ antwoordde hij. ‘Het wordt te ingewikkeld.’
Pattie klemde haar bovenbenen tegen elkaar. Het enige waar ze op dat moment aan kon denken was op welke manier ze het zaad binnen kon houden. Dat was al ingewikkeld genoeg.
Ze is heel lang kwaad op hem geweest, maar die tijd is voorbij. Het verleden met de minnaar die daadwerkelijk iets voor haar heeft betekend interesseert haar niet meer. Het enige wat haar nog interesseert is hoe ze haar dochter bij zich kan houden zonder inmenging van de flapdrol die denkt dat hij haar vader is.
2
Lieve Kiki,
Het is vreemd om een brief te schrijven die voor jou is bestemd terwijl ik weet dat je nog niet kunt lezen. Je oma Nadia heeft tegen me gezegd dat dit geen bezwaar hoeft te zijn, omdat je moeder de brieven kan voorlezen. Maar dan moet ik ze natuurlijk wél naar je opsturen en dan moet ik ook zeker weten dat ze worden voorgelezen of in ieder geval worden bewaard.
Geloof jij dat?
Je oma bedoelt het goed, maar volgens mij heeft ze niet in de gaten hoe het werkt met haar dochter. Het zal te maken hebben met de bloedband tussen ouders en kinderen, dat begrijp ik wel. Nu ben ik overgeleverd aan wat mijn jaloerse en onberekenbare ex beslist. Verzet heeft geen zin, het kan zich juist tegen me keren. Ik gedraag me dus braaf, al haat ik dat woord. Je moeder haat dat woord ook, zij heeft me vanaf het begin duidelijk gemaakt dat ze er altijd voor zou waken om voor braaf versleten te worden en ze verwachtte hetzelfde van mij. Dat heb ik beloofd.
Het kan vreemd lopen in het leven, Kiki.
Ik had me deze zomer heel anders voorgesteld. Het was mijn bedoeling om je zo vaak mogelijk mee te nemen naar pretparken, strand en ijssalons. In plaats daarvan zie ik je niet.
Ik mis je lach, je heerlijke gebabbel, de verrukte blik in je ogen als je iets aanwijst wat je hebben wil, je pruillip als je iets niet mag doen wat je juist zo aantrekkelijk vindt, de bedachtzame blik in je ogen als je nadenkt over hoe je het best iets kunt aanpakken om je zin te krijgen. Ik mis vooral het gevoel dat bezit van me neemt als je je armpjes om mijn benen klemt.
Zal ik dat ooit nog voelen?
Alles wat met jou te maken heeft is rijkdom, Kiki. Mijn verlangen naar jou doet niet alleen pijn, het schuurt, het brandt, het verscheurt me.
Ik schrijf je, omdat het de enige mogelijkheid is om je iets te laten weten en al zal het misschien jaren duren voordat je dit leest, voor nu is het genoeg om mijn gedachten woorden te geven. Ik laat je met rust, want ik wil beslist niet dat je de dupe wordt van gekissebis tussen je moeder en mij en ik wil vooral niet dat ze een reden kan hebben om kritiek op me te leveren. Ik laat je niet los. Ik wacht op de dag dat we elkaar weer kunnen zien. Want die dag gaat komen, dat beloof ik je met de hand op mijn hart. Vanaf die dag zal je ontdekken dat ons gebrek aan contact niet aan mij gelegen heeft.
Ik pieker me suf over een mogelijkheid om je even te kunnen zien. Andere mannen zouden waarschijnlijk gewoon bij de moeder van hun kind voor de deur gaan staan en contact eisen, maar ik ben niet dat type man. Ik ben iemand die een conflict zo veel mogelijk uit de weg gaat en altijd probeert om op een redelijke manier met iemand te praten. Geven en nemen, daar gaat het om, meis. Weten wat je wil en goed nadenken over een manier om je doel te bereiken. Tegenslagen incasseren en niet kwaad worden als het tegenzit. Je moeder noemt deze eigenschappen de typische kenmerken van een watje, maar dit is wat ik ben. Geen watje, wél een redelijk denkend mens met zijn goede en minder goede eigenschappen. Ik ben niet alleen een aardige man, ik kan driftig en ongeduldig reageren als mensen die bij me werken domme dingen doen, of slordig zijn. Die eigenschappen horen ook bij mij en daar heb ik vrede mee. Ik kan en wil mezelf niet veranderen. Ik wil jou wél zien, lieve Kiki. Wij horen bij elkaar.
Veel liefs van papa.
3
Haar moeder lachte spottend toen Pattie vertelde dat ze hulp had gezocht bij haar huisarts, omdat de druk die Jochem uitoefende om Kiki te zien haar te veel werd. ‘Vooral niet eerst je oor te luisteren leggen bij de ervaringsdeskundige die je moeder is,’ zei ze.
Pattie moest opeens denken aan wat haar vader vaak zei toen ze nog thuis woonde. Hij kon haar woest maken met de opmerking dat het logisch was dat haar moeder en zij zo vaak botsten, omdat ze nu eenmaal erg op elkaar leken qua karakter. Als hij er ook nog aan toevoegde dat ze fysiek gelukkig het meest op hém leek, werd het schreeuwen. Ze schreeuwt als ze kwaad wordt. Daarna zakt ze weg in somberheid en die stemming kan alleen worden verdreven met kopen. Haar kast puilt uit van kleren en schoenen. Nu ze weer is aangekomen, past niets haar bijna meer. Ze wil afvallen.
Het gebeurde allemaal in een opwelling en misschien had ze beter moeten nadenken en niet meteen bij haar huisarts op de stoep moeten staan, toen de aanwezigheid van Jochem haar begon aan te vliegen. Ze had al eerder met die man gesproken en toen heeft ze zichzelf en hem wijsgemaakt dat ze begeleiding nodig had om een belangrijke knoop door te hakken die ‘scheiden’ heette. Het ging haar niet om een gesprek, het ging om contact met hem en om wat daaruit zou kunnen voortvloeien. Tot nu toe lijkt hij ongevoelig voor haar zeer persoonlijke bekentenissen over haar treurige seksleven.
Ze heeft de indruk dat hij haar snel doorverwees naar de maatschappelijk werkster die aan zijn praktijk verbonden is, om te voorkomen dat ze dichterbij kwam. Toch boeit die man haar mateloos en als ze in bed ligt fantaseert ze over seks met hem. Ze wacht nieuwe kansen rustig af. Hoewel, rustig… Voorlopig moet dat lukken. Ze kan hier nu met niemand over praten, ook niet met haar moeder. Vooral niet met haar moeder, omdat die dan niet zal ophouden met vertellen wat het voor een vrouw betekent als een andere vrouw, die altijd veel jonger is op het idee komt om een man bij zijn gezin weg te kapen. Ze is al te vaak met haar over dit onderwerp bijna slaags geraakt, omdat ze altijd tegenwerpingen blijft maken tegen dat ‘kapen’. Ze weet zeker dat de nieuwe vrouw van haar vader hem niet heeft ingepikt, omdat haar vader haar uitgebreid heeft verteld dat hij degene was die toenadering zocht en niet omgekeerd. Ze gelooft hem, daardoor zal de scheiding van haar ouders altijd een kwestie blijven die tussen haar en haar moeder in staat.
Haar moeder komt dus zeker niet in aanmerking om mee te praten over de aantrekkelijke huisarts die haar fantasie beheerst. Die man moet voorlopig maar nergens op ingaan, ze heeft momenteel andere dingen aan haar hoofd, zoals Jochem laten inzien dat het voor Kiki beter is om geen contact meer met hem te hebben tot ze een paar jaar ouder is. Dat is een nieuwe missie die veel aandacht vergt. En slimme teksten. Het is beter om niemand op het idee te laten komen dat het voorstel om Kiki weg te houden bij haar vader iets is wat Pattie goed uitkomt. En het moet vooral niet duidelijk worden dat ze een andere man op het oog heeft voor seks en deelname aan het gezinsleven. Op momenten dat ze moe is of net iets te veel wijn gedronken heeft, betrapt ze zichzelf er weleens op dat ze medelijden heeft met Jochem. Ze weet dat hij dol is op Kiki en alles zal doen wat in zijn vermogen ligt om haar gelukkig te maken. Er is niets mis met Jochem als mens. Hij deugt en dat is nu precies wat haar zo irriteert. Hij wordt nooit kwaad, hij scheldt nooit terug als zij zich lekker laat gaan. Tijdens de ruzies, die zij uitlokte en gaande hield, heeft ze vaak op het punt gestaan om hem aan te vallen en nu vindt ze het jammer dat ze het nooit zover heeft laten komen. Ze weet daardoor niet hoe het zou hebben gevoeld als hij had teruggeslagen en als ze daarna meppend en trappend over de grond hadden gerold, met verbeten gezichten en net geen schuim op de mond. Jochem was echt geen partij voor haar, hij was te geduldig en te aardig en te beschaafd. Een beheerste beschaafde man is zo ontzettend saai!
Het is voor iedereen het beste als hij voorgoed uit het zicht van haar en haar dochter verdwijnt en als daar verregaande acties voor nodig zijn, so be it.
Ze is verdomme alwéér een kilo aangekomen. Ze is inmiddels tien kilo zwaarder dan drie maanden geleden en ze moet nu echt serieus aan de gang met afvallen. Pattie heeft even overwogen om hier toch maar met haar huisarts over te praten, maar ze weet nu al zeker dat hij haar direct gaat doorsturen naar een diëtiste. Wat zo’n vrouw, die zelf uiteraard gezegend is met de juiste maten, haar dan gaat vertellen kan ze zelf ook bedenken. Niet snoepen, veel groenten, weinig koolhydraten, regelmatig eten, veel water drinken, veel bewegen en geen alcohol. Ze gaat net zo lief meteen dood.
Maar ze begint met niet snoepen. Vandaag nog.
Nee, morgen. Dan is de koektrommel die nu nog gevuld is met Weesper moppen, zeker leeg.
De Weesper moppen stonden altijd binnen handbereik als ze zich uitleefde met de biologische vader van haar dochter. Terwijl ze de trommel leegeet, betrapt ze zichzelf op een gevoel dat op heimwee lijkt.
4
Lieve Kiki,
Volgens je oma Nadia is er sprake van een vertrouwenskwestie. Jouw moeder durft je niet met mij alleen te laten, omdat ze heeft ontdekt dat je blauwe plekken had op beide armen, nadat je een middag met mij samen was geweest. Toen Nadia dit tegen me zei probeerde ik me niets aan te trekken van de blik in haar ogen, ik kon de beschuldiging en de afkeer die ze op me afvuurde niet verdragen. Jij weet dat ik niet degene was die blauwe plekken op jouw armen heeft veroorzaakt.
Wat is er met je gebeurd, Kiki? Wie heeft je pijn gedaan?
Ik heb alles ontkend, met klem, met stemverheffing. Later zei mijn moeder tegen me dat ik nooit meer mag schreeuwen, wat je andere oma ook tegen me zal zeggen. Geweld, in welke vorm dan ook, kan tegen me gebruikt worden als ik besluit om de rechter in te schakelen om bezoekrecht af te dwingen.
Mijn moeder heeft gelijk, ik weet het. Ze doorziet dit soort zaken beter dan ik, omdat ze haar gezonde verstand gebruikt. Dat deed ze altijd al, ik ken haar niet anders. Als er vroeger spanningen waren in het gezin, omdat mijn broer Ted weer eens verzeild was geraakt in ruzie met zijn leraren of met de buren, hield zij het hoofd koel en regelde ze een gesprek of een oplossing die voor iedereen te verteren was. Ze is in deze periode mijn steun en toeverlaat, ik zou niet weten wat ik zonder haar moest doen. Ze benadrukt voortdurend dat ik rustig moet blijven en niet wanhopig moet worden. Ze is ervan overtuigd dat je moeder wel weer voor rede vatbaar wordt als ze merkt dat ik haar niet willens en wetens tegenwerk. Je oma zegt ook dat jij je papa gaat missen, naar hem gaat vragen en dat contact niet valt tegen te houden. Ik hoop dat het waar is wat ze zegt, dat je binnenkort weer bij me op schoot kruipt en me overlaadt met kusjes. Het lukt me om te lachen als ze voorspelt dat er voor ik het in de gaten heb kerels op je af gaan komen, omdat de tijd vliegt en kinderen zomaar opeens volwassen zijn.
Weet je dat ik het nu al benauwd kan krijgen bij alleen de gedachte dat zo’n kerel aan je zal zitten? Ik wil nu al roepen dat ze hun handen thuis moeten houden en een ander meisje moeten gaan lastigvallen. Vaders zijn vreemde wezens, Kiki. Ze vergeten in dit soort gevallen maar al te graag dat ze zelf ook aan de dochter van iemand anders hebben gezeten. Lach maar een beetje om ons.
Intussen tob ik verder en voel ik me vernederd door wat er met me gebeurt. Alleen al de gedachte dat je moeder en haar moeder met elkaar bespreken hoe ze een vader die zijn dochter molesteert gaan aanpakken, maakt me wild. Ik ben altijd heel gelijkmatig van humeur, mij krijg je niet snel kwaad en daar kan je moeder over meepraten. Misschien had ik kwaad op haar moeten worden toen ze haar boze buien nog op mij uitleefde. Ze nam me kwalijk dat ik nooit mijn geduld verloor en nu denk ik dat ik beter niet zo vaak tot tien, twintig, honderd had moeten tellen. Ruzie is niets voor mij, Kiki. Ik wist dat de boze buien altijd vanzelf weer overdreven en ik besloot iedere keer opnieuw om me niet te laten verleiden tot een uitbarsting.
Had ik dat anders moeten aanpakken? Ik vraag me dat voortdurend af.
Weet je, Kiki, het is heel gemakkelijk om je zelfbeheersing te verliezen, te schelden, met deuren te smijten, servies te vernielen en van alles te roepen waarvan je weet dat het niet klopt. Dat schijnt mensen heel erg te kunnen opluchten. Voor mij werkt dat niet. Ik sla dicht als ik word belaagd met harde woorden en onredelijke verwijten. Ik verstar, ik sluit mijn gedachten af en wacht tot de spanning is verdwenen. Dat deed ik al toen ik nog een kind was en daar ben ik mee doorgegaan toen ik te maken kreeg met de wispelturige buien van je moeder, die vaak ontaardden in een soort razernij waar de ramen van trilden in hun sponningen. Weet je hoe het kwam dat ik een zwijghouding aannam? Dat kwam door jou, door jouw bestaan, doordat ik je wilde beschermen. Het spijt me dat ik dit moet vertellen, maar het is de waarheid. Ik wilde je beschermen voor de onvoorspelbare acties van je moeder. Ik wilde je veiligheid garanderen en een solide basis voor je zijn. Ik zorgde ervoor dat ik in de buurt bleef als ik merkte dat de wind weer uit een bepaalde hoek begon te waaien en vaak nam ik je dan mee naar de slagerij om je te laten verwennen door mijn moeder. Ik hoop dat je er geen nare herinneringen aan hebt overgehouden en ik zou je zo graag willen vastpakken en tegen me aan willen drukken. Ik ben een man met het hart op de juiste plaats en met de beste intenties voor iedereen die ik ken. Maar als ik merk dat iemand jou … Ik moet niet doordraven, Kiki.
Vergeet me niet, lief kind. Blijf net zoveel aan mij denken als ik aan jou. Ik zal mijn uiterste best doen om je te kunnen zien en daarom heb ik aan je oma een voorstel gedaan dat zij en je moeder volgens mij niet kunnen weigeren. Ik deed het knarsetandend, dat moet ik toegeven. Het idee kwam van mijn broer, je oom Ted. Ik heb me eerst verzet, maar ik denk dat het toch de enige manier kan zijn om weer contact met je te krijgen. Nu is het afwachten wat de dames bekokstoven. Ik hoop van alles, maar verwacht niets.
Ik denk de hele dag aan jou, mijn mooie kleine meid.
Alle liefde van de wereld stuurt jouw papa aan jou.
5
Jochem heeft een voorstel gedaan om contact met Kiki te kunnen krijgen. Hij schijnt grote moeite te hebben gehad om zich te beheersen toen hij hoorde dat Kiki met blauwe plekken op haar armen was thuisgekomen, nadat ze een paar uur bij hem was geweest.
Pattie kon een glimlach niet onderdrukken, toen ze hoorde dat hij zich duidelijk beledigd voelde. Ze weet dat de actie van de blauwe plekken geen schoonheidsprijs verdient, maar soms moet je nu eenmaal je toevlucht nemen tot wat onorthodoxe maatregelen als je wordt tegengewerkt.
Het gebeurde nadat Kiki voor de laatste keer een middag bij Jochem was geweest. Ze kwam opgetogen thuis en ze vertelde dat ze de volgende keer met papa en oom Ted en tante Fifi een dag naar de Efteling zou gaan. Pattie besloot om die mededeling te negeren en liet het kind de koekjes zien die ze die middag voor haar had gebakken. Kokoskoekjes, waar Kiki zo dol op is. Maar haar dochter keek nauwelijks naar het lekkers, ze wilde alleen over papa, zijn broer, haar tante en de Efteling praten. Ze struikelde over haar woorden en had een hoogrode kleur.
Pattie voelde de woede omhoogkomen. Ze begon glazen te pakken om limonade in te schenken en rukte een zak chips uit de kast.
Kiki wilde geen chips, ze had al een zak van haar vader gehad. En toen gebeurde het.
Pattie weet dat ze zich had moeten beheersen, dat ze tot twintig had moeten tellen, desnoods tot honderd, dat ze het kind de gelegenheid had moeten geven om enthousiast te blijven praten over het uitstapje dat haar was beloofd en dat ze hoofdpijn had kunnen voorwenden om haar rustig te krijgen. Hoofdpijn is al jaren een goede afleidingsstrategie, al was Jochem daar op het laatst niet meer gevoelig voor. Kiki is dat wél. Als mama hoofdpijn heeft, kalmeert ze snel en gaat ze zachter praten. Op dat moment overheerste de woede en verloor Pattie het restje zelfbeheersing dat nog aanwezig was. Ze greep Kiki stevig vast bij haar bovenarmen en schudde haar door elkaar. Het kind gilde dat ze haar pijn deed, maar Pattie hield haar vast en duwde haar nagels in de armpjes van het kind. Ze zag alleen haar man en haar zwager en schoonzus voor zich die zich samen vermaakten in de Efteling, zonder háár. Toen Kiki echt krijste, kwam ze tot bezinning en liet haar los. Het kind bleef maar roepen dat mama haar zo’n pijn had gedaan en was niet tot bedaren te brengen.
Pattie zag direct dat de bovenarmen van het meisje gehavend waren en ze wist dat dit sporen zou achterlaten.
Haar hersenen werkten koortsachtig.
Ze knuffelde, ze wreef over de zere plekken, ze smeerde met calendula en ze legde kokoskoekjes op een schoteltje om samen op te eten. Voor de tweede ronde koekjes liet ze een chocoladereep smelten en goot het warme bruine vocht eroverheen. Het duurde minstens een uur voordat Kiki was bedaard en weer bij haar op schoot wilde zitten. Pattie beloofde haar dat ze de hele avond mocht opblijven om televisie te kijken, Kiki viel die avond om kwart over tien op de bank in slaap en Pattie droeg haar naar boven. Toen ze haar uitkleedde schrok ze van de rode plekken die later eerst blauw en daarna geel zouden worden. Ze werd kwaad op zichzelf en ze nam zich voor om voortaan beter op haar eigen stemming te letten. Het voornemen maakte haar rustiger. Ze wist wat haar te doen stond.
Het heeft een paar dagen geduurd voordat Kiki bereid was om de woorden uit te spreken die Pattie eindeloos bleef herhalen. ‘Papa was boos en hij heeft me heel hard geknepen.’ Daarna duurde het nóg een paar dagen voordat de ongelovige blik in haar ogen had plaatsgemaakt voor iets wat op berusting leek. Pattie kocht de schoenen voor haar waar ze al een tijd om gevraagd had. Ze waren eigenlijk te duur, maar het best geschikt als zoenoffer. Pattie accepteerde een babyshoot waar ze totaal geen zin in had om de aanslag op haar huishoudportemonnee weer op te heffen en het spaargeld ongemoeid te kunnen laten. Ze drukte Kiki op het hart om het verhaal over dat papa haar pijn had gedaan vol te houden, omdat mama dagenlang hoofdpijn zou hebben en haar mooie schoenen terug zouden moeten naar de winkel als ze iets anders vertelde. Daarna verraste ze haar dochter met de rode trui die ze had aangewezen als verjaardagscadeau en beloofde haar voor die verjaardag een smartphone.
Kiki zei tegen haar oma dat papa haar heel erg pijn had gedaan en toonde de nog aanwezige gele plekken op haar bovenarmen. Ze keek niemand aan toen ze haar verhaal vertelde.
Pattie dacht: dat hebben we voorlopig gehad en ze vroeg aan haar moeder om het voorval te laten rusten, omdat ze haar dochter nog steeds nauwelijks tot bedaren kreeg als ze er vragen over stelde. Haar moeder stemde toe en ze beloofde dat ze aan Jochem zou mededelen dat voorlopig uitstel van contact zou gelden tot Kiki zelf zou aangeven dat ze papa wilde zien. Ze vertelde later aan Pattie dat de boodschap nogal was aangekomen. Jochem had de indruk gemaakt dat hij niet begreep waar dit over ging en hij had meerdere keren benadrukt dat hij zijn dochter absoluut niet had mishandeld. Toen heeft Pattie het gewaagd om te vragen wat haar moeder dacht van deze hele situatie.
‘Wat moet hij anders?’ was de wedervraag. ‘Maar mij zeggen die plekken op de armen van Kiki genoeg. Ik moet me in het contact met Jochem alleen op de vlakte houden.’
Dat stelde Pattie gerust, maar ze heeft er steeds rekening mee gehouden dat Jochem toch zou proberen om het contact te herstellen.
Dat is nu dus gebeurd. Hij heeft voorgesteld om zijn broer Ted, die psycholoog is, in te schakelen als toezichthouder. Ted is op Kiki gesteld, dus zijn aanwezigheid hoeft geen bezwaar te zijn. Jochem blijft ontkennen dat er sprake is geweest van geweld, maar hij wil Pattie tegemoetkomen. Zijn broer heeft zich direct bereid verklaard om aanwezig te zijn bij de bezoeken van Kiki aan Jochem. Dat vindt Pattie een ongeloofwaardig aanbod, omdat de broer van Jochem zich nooit veel heeft aangetrokken van het gezin van zijn broer. Of zou er contact zijn geweest buiten haar om? Ze kan zich niet voorstellen dat ze dit dan niet in de gaten heeft gehad. Haar ex is geen stiekemerd, dat moet ze hem nageven. Soms is ze jaloers op de onbevangenheid en de openheid die hij uitstraalt. En op zijn levenslust. Toch houdt de vraag haar bezig of hij voor haar verborgen heeft gehouden dat hij meer contact had met zijn broer dan hij vertelde. Ze zou ook graag willen weten wat die mannen met elkaar bespraken.
Ted is de enige van het gezin waarin Jochem is opgegroeid die een universitaire studie heeft gedaan en hij heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat hij niet begrijpt dat zijn broer zich na de havo liet overhalen om een vakopleiding op mbo-niveau te doen om daarna de slagerij van hun vader over te nemen. Broer Ted voelde zich te slim voor veel contact met zijn familie, heeft ze vaak tegen Jochem gezegd. Ze heeft hem nog vrij recent een over het paard getilde geile wetenschapper genoemd en toen ze die term gebruikte, pieste ze bijna in haar broek van het lachen. Jochem zei dat hij niet begreep waarom ze in dergelijke termen over zijn broer sprak en begon weer eens uit te leggen dat zijn broer een ander leven had gekregen na zijn studie en dat er niets mis was met hun contact, hoe summier het ook was. Nog steeds gelooft ze niets van deze verklaring. Niks summier! Ze heeft de indruk dat zich al lange tijd veel meer afspeelde tussen Jochem en zijn broer dan zij in de gaten had en ze verdenkt Jochem ervan dat hij dat bewust heeft verzwegen. Goed beschouwd had ze dit kunnen weten. De hele familie Tersteege is onbetrouwbaar en dat wist ze al toen ze dat stel voor de eerste keer zag. Ted schijnt nu opeens de steun en toeverlaat te zijn voor Jochem. Om driedubbel van over je nek te gaan. Die belangstelling zal een reden hebben. Misschien heeft hij geld nodig, misschien gaat zijn vrouw vreemd, je weet nooit wat er allemaal speelt tussen mensen die tot de zogenaamde hogere maatschappelijke klasse behoren. Grote kans dat hij seks tekortkomt, maar dat is dan zijn eigen schuld. Zouden de broers hun seksleven met elkaar bespreken?
Nu hebben ze dus iets bedacht. Begeleiding onder toezicht, noemde haar moeder het. Ze waagde het eraan toe te voegen dat iemand die psychologie heeft gestudeerd zal weten waar hij op moet letten. Pattie heeft tegen haar gezegd dat Jochem het kan schudden en dat haar ex-zwager aan het gas kan. De opmerking ontglipte haar, ze weet dat ze zich beter had moeten beheersen. Ze heeft er daarom snel aan toegevoegd dat er rust moet komen in het leven van Kiki en ook in dat van haar en dat afstand daar de beste oplossing voor is.
Haar moeder heeft haar geadviseerd om de omgangsregeling te bespreken met haar advocaat en aan te sturen op nieuwe afspraken. Tot die tijd nergens op ingaan. Ze opperde ook de mogelijkheid om via de ouders van Jochem zijn medewerking te krijgen. Dat idee vindt Pattie te belachelijk om serieus over na te denken. De ouders van Jochem heeft ze altijd zo veel mogelijk op afstand gehouden. Ze zijn aardig, maar ze willen zich toch te graag met het leven van hun kinderen bemoeien. De moeder van Pattie noemt het hardwerkende mensen, met het hart op de goede plaats. Ondernemers met lef, die samen het bedrijf, dat ooit een simpel slagerswinkeltje was, hebben opgebouwd tot een eetwinkel met vrijwel alleen biologisch vlees en een ruim assortiment gezonde maaltijden. Jochems moeder heeft, toen ze Jochems vader ontmoette, haar baan als operatieverpleegkundige opgegeven en zich jarenlang op de zaak en de opvoeding van de kinderen gestort. Volgens de moeder van Pattie verdient ze daar respect voor. Toen ze dat onlangs weer een keer herhaalde heeft Pattie geantwoord dat haar moeder een advocaat van de duivel was. Zonder enig effect. Ze heeft op de avond van die dag twee pakken kaaskoekjes en een zak paprikachips leeggegeten. En haar moeder hartgrondig gehaat.
Pattie heeft geen enkele ambitie om zich bezig te houden met haar ex-schoonouders. Ze vindt één moeder die zich overal mee bemoeit meer dan genoeg. De inmenging van de ouders van Jochem wijst ze af. Ze is van mening dat ze haar energie beter kan richten op haar eigen welzijn. Ze moet beter voor zichzelf gaan zorgen, heeft ze bedacht. Minder eten en minder drinken. Extra werken om Kiki mooie cadeaus te kunnen geven.
Haar dochter is van haar en van haar alleen. Zij is de enige die voor dit kind kan zorgen, zij weet het best wat goed voor haar is.
Haar ex krijgt haar kind niet en zijn familie gaat ze definitief wissen. Elke poging tot contact afwijzen, telefoontjes en apps zal ze voortaan negeren. De hele familie Tersteege is wat haar betreft doodverklaard.
Het besluit voelt goed en maakt haar tegelijk toch ook eenzaam. Waarom hebben andere mensen leuke contacten met hun familie en zij niet? Dat kan toch niet alleen aan háár liggen? Haar moeder beweert van wél. Ze zei een paar dagen geleden nog tegen haar dat ze baat zou hebben bij een minder veroordelende houding en meer inzicht in de noodzaak van verbondenheid. ‘Je maakt jezelf onnodig kwetsbaar en eenzaam als je blijft weigeren om te beseffen dat het in ieders leven om vooral geven en in mindere mate om nemen gaat. Wanneer dringt dat toch eindelijk eens tot je door?’
Waarom heeft zij in vredesnaam juist deze moeder?
6
Lieve Kiki,
Je oma Nadia vertelde dat jíj hebt verklaard dat papa je pijn heeft gedaan. Dat is de reden dat ik je niet mag zien, ook niet nadat ik heb aangeboden om mijn broer Ted als begeleider aanwezig te laten zijn. Het viel niet mee om die woorden uit mijn strot te krijgen, lieve dochter. Ik realiseerde me heel goed dat dit voorstel kon worden opgevat als een verkapte schuldbekentenis en koren op de molen zou zijn voor je moeder. Je oom Ted heeft me overgehaald het toch te doen, omdat het ook zou kunnen worden opgevat als een serieus voornemen om jouw veiligheid te waarborgen.
Ik blijf erover piekeren hoe het mogelijk is dat je gezegd hebt dat ik je zó hard heb vastgepakt dat je blauwe plekken had op je bovenarmen. Het enige antwoord dat ik op die vraag kan bedenken is dat je moeder je dit heeft afgedwongen, omdat zij ook de enige persoon is van wie ik weet hoe heftig en ontremd ze kan reageren. En hoe gewelddadig.
Wat hadden we een fijne middag, hè, Kiki? Ik zag je genieten en ik genoot zelf van je enthousiasme toen ik je vertelde dat we binnenkort een dagje naar de Efteling zouden gaan met oom Ted en tante Fifi. Je hebt je oom en tante al lange tijd niet gezien. Ik wilde graag bij hen op bezoek, maar je moeder weerhield me ervan. Ze heeft een hekel aan Ted, omdat hij volgens haar alles wat ze vraagt, zegt en doet ter discussie stelt en haar op een ongunstige manier etiketteert. Ik geef toe dat mijn broer kritisch is, maar beslist ook ruimdenkend en aan etiketteren heeft hij een grondige hekel. Ik kan goed met hem praten, omdat ik weet dat hij niet oordeelt en alleen zegt wat hij van een situatie denkt als het hem expliciet wordt gevraagd. Je oom en ik leven in verschillende werelden, maar komen uit hetzelfde nest en dat schept een band. Hij heeft me in de periode dat ik op de middelbare school zat eindeloos geadviseerd om toelatingsexamen te doen voor het conservatorium, omdat hij ervan overtuigd was dat ik de beste bariton was die ons land ooit had voortgebracht.
