Wojna sześciodniowa E-Book

Héloïse Malisse

• Herausgeber: 50Minutes.com (PL)
• Kategorie: Geisteswissenschaft
• Sprache: Polnisch

Seitenzahl: 28

Veröffentlichungsjahr: 2023

Beschreibung

5 czerwca 1967 roku Izraelczycy po zablokowaniu cieśniny Tiran przypuścili ponowny atak na Egipt, rozpoczynając wojnę sześciodniową. Oburzony, cały świat arabski natychmiast potępił ofensywę, a Jordania, Syria, Liban i Irak połączyły siły, aby wesprzeć Egipt w tym nowym rozdziale konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Sześć dni później, po kilku rozejmach, sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie uległa głębokiej zmianie: Izrael ma teraz dominującą pozycję nad arabskimi sąsiadami, a jego terytorium zwiększyło się czterokrotnie. Dzięki tej książce zanurz się w sercu tego konfliktu i poznaj tło tej wojny oraz jej konsekwencje w zaledwie 50 minut.

Leseprobe

WOJNA SZEŚCIODNIOWA

WSTĘP

Stanowiąca wielki kryzys w konflikcie arabsko-izraelskim i izraelsko-palestyńskim wojna sześciodniowa rozpoczęła się 5 czerwca 1967 roku. Izraelczycy chcieli podjąć działania prewencyjne wobec Egiptu, głównego zagrożenia militarnego dla państwa hebrajskiego, w związku z blokadą Cieśniny Tiran (zachodnia część Półwyspu Arabskiego). Egipskie siły powietrzne zostały unicestwione w ciągu ledwie trzech godzin, a armia izraelska mogła maszerować w kierunku Synaju. Cały świat arabski, oburzony, potępił ten atak i poparł Egipt: Jordania i Syria przyłączyły się do walki, atakując państwo żydowskie, a inne kraje, takie jak Liban i Irak, wysłały pomoc materialną lub ludzką. Należy zaznaczyć, że w momencie wydarzeń terytoria palestyńskie były częściowo kontrolowane przez Syrię, Jordanię i Egipt.

Sześć dni później, po różnych zawieszeniach broni uzyskanych na korzyść Izraela, sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie uległa głębokiej zmianie: Izrael miał teraz dominującą pozycję w stosunku do swoich arabskich sąsiadów, a jego terytorium zwiększyło się czterokrotnie.

DANE KLUCZOWE

•Kiedy to było: Od 5 do 10 czerwca 1967 r.

•Gdzie: Na Półwyspie Synaj, Zachodnim Brzegu i Górze Golan (północny Izrael)

•Kontekst: Konflikty arabsko-izraelskie i izraelsko-palestyńskie

•Strony konfliktu: Izrael kontra Egipt, Jordania i Syria

•Główni aktorzy:

°Levi Eshkol, premier Izraela (1895-1969)

°Moshe Dayan, izraelski minister obrony (1915-1981)

°Gamal Abdel Nasser, prezydent Republiki Egiptu (1918-1970)

•Wynik: Zwycięstwo Izraela

•Ofiary:  

°Obóz izraelski: około 829 zabitych

°Obóz egipski: od 5 do 10 tys. zabitych

°Obóz jordański: około 700 zabitych i 550 więźniów

°Obóz syryjski: około 450 zabitych i 570 więźniów

KONTEKST POLITYCZNY I SPOŁECZNY

KONFLIKT SPRZED CZTERDZIESTU LAT

Do czasu wybuchu wojny sześciodniowej napięcia między Żydami i Arabami istniały już od wielu lat.

Od końca XIX WIEKU W reakcji na różne fale przemocy antysemickiej w Europie, stopniowo zaczął działać ruch zwany syjonizmem, zmierzający do przywrócenia państwa żydowskiego w Palestynie. Małe żydowskie społeczności rolnicze powstawały tu i ówdzie aż do 1901 roku, kiedy to ruch syjonistyczny stworzył Żydowski Fundusz Narodowy w celu zakupu ziemi w Palestynie, która wówczas należała do Imperium Osmańskiego. Imperium Osmańskie nie było tym zainteresowane i postanowiło mocno ograniczyć zakładanie żydowskich wiosek na swoim terytorium. Dopiero po I wojnie światowej (1914-1918) sytuacja odwróciła się na korzyść syjonistów. Wraz z klęską Imperium Osmańskiego, które walczyło po stronie Niemiec, wszystkie terytoria arabskie - tj. Arabia, Irak, Liban, Palestyna i Syria - znalazły się pod mandatami brytyjskimi i francuskimi. Brytyjczycy Deklaracją Balfoura z 2 listopada 1917 r. opowiedzieli się za utworzeniem w Palestynie narodowego domu dla narodu żydowskiego i zobowiązali się przyczynić do realizacji tego projektu. Imigracja żydowska do Palestyny nabrała wówczas znaczenia i przyspieszyła wraz z dojściem do władzy Adolfa Hitlera (1889-1945) i narodzinami nazizmu na początku lat 30.

Od 1920 do 1967 roku w konflikcie arabsko-izraelskim miały miejsce trzy wielkie kryzysy:

•rewolta arabska w Palestynie (1936-1938);

•wojna o niepodległość (1948);

•kryzys na Kanale Sueskim (1956).

REWOLTA ARABSKA (1936-1938)

Rewolta arabska, która miała miejsce w 1936 roku, miała na celu utworzenie niepodległego państwa w Mandatowej Palestynie (czyli pod mandatem brytyjskim).