Crowdfunding in België - Omar Mohout - E-Book

Crowdfunding in België E-Book

Omar Mohout

0,0

Beschreibung

Wil je meer weten over de kracht van crowdfunding, wil je je verdiepen in het Belgische crowdfundinglandschap? Of wil je zelf aan de slag gaan en je geld ophalen bij de ‘crowd’?Crowdfunding… Een populaire term de dag van vandaag. Er verschijnt rond dit onderwerp dan ook wekelijks een inspirerend succesverhaal in de pers, op sociale media of op tv. Maar wat is crowdfunding nu net? Hoe kan dit zorgen voor de nodige zuurstof voor projecten, ideeën en mensen? Hoe maak je van jouw crowdfundingcampagne een succes? En vooral, hoe bouw je een gemeenschap van gepassioneerde supporters rond jouw project?‘Crowdfunding in België’ geeft je in een heldere taal antwoorden op al deze vragen. Interessante feiten en recent cijfermateriaal worden afgewisseld met inspirerende voorbeelden en verhalen die je zullen prikkelen zelf jouw succesverhaal te schrijven.Wil je meer weten over de kracht van crowdfunding, wil je je verdiepen in het Belgische crowdfundinglandschap? Of wil je zelf aan de slag gaan en je geld ophalen bij de ‘crowd’? Dan is het boek ‘Crowdfunding in België’ jouw perfecte partner.Crowdfunding in België is een boek dat je moet gelezen hebben.EXTRACTENCrowdfunding, niet te verwarren met crowdsourcing, is een term die alsmaar meer opduikt in het dagelijks leven. In de virtuele Amazonboekenkast staan zelfs een duizendtal boeken die over crowdfunding gaan.Het lijkt de heilige graal voor ondernemers met een geniaal idee die krap bij kas zitten, voor het ondersteunen van een feelgoodproject om een medemens uit de brand te helpen of voor een groep fans die hun favoriete muzikant ondersteunen bij het uitbrengen van een nieuwe plaat. Elke week passeert wel een of ander crowdfundingverhaal de revue in de geschreven pers of als nieuwsitem op tv.

Sie lesen das E-Book in den Legimi-Apps auf:

Android
iOS
von Legimi
zertifizierten E-Readern

Seitenzahl: 185

Veröffentlichungsjahr: 2016

Das E-Book (TTS) können Sie hören im Abo „Legimi Premium” in Legimi-Apps auf:

Android
iOS
Bewertungen
0,0
0
0
0
0
0
Mehr Informationen
Mehr Informationen
Legimi prüft nicht, ob Rezensionen von Nutzern stammen, die den betreffenden Titel tatsächlich gekauft oder gelesen/gehört haben. Wir entfernen aber gefälschte Rezensionen.



VOORWOORD

Crowdfunding, niet te verwarren met crowdsourcing, is een term die alsmaar meer opduikt in het dagelijks leven. In de virtuele Amazonboekenkast staan zelfs een duizendtal boeken die over crowdfunding gaan.

Het lijkt de heilige graal voor ondernemers met een geniaal idee die krap bij kas zitten, voor het ondersteunen van een feelgoodproject om een medemens uit de brand te helpen of voor een groep fans die hun favoriete muzikant ondersteunen bij het uitbrengen van een nieuwe plaat. Elke week passeert wel een of ander crowdfundingverhaal de revue in de geschreven pers of als nieuwsitem op tv.

Crowdfunding is een verzamelbegrip dat vele vormen kan aannemen. Voor een buitenstaander die de term crowdfunding ziet opduiken lijkt het de ene keer op een lening of een aandelenparticipatie, een andere keer lijkt het op een voorverkoop en dan weer komt crowdfunding verdacht dicht in de buurt van donaties voor het goede doel.

Maar over het hoe en wat van crowdfunding leven nog evenveel vragen bij would-be investeerders die opgevangen hebben dat er een fiscaal voordeel mee gemoeid is, bij financiële instellingen die crowdfunding met argusogen volgen, bij ngo’s die zich willen laven aan deze nieuwe hoorn des overvloeds of bij ondernemers die kapitaal zoeken voor uitvindingen allerhande.

Wat is crowdfunding nu eigenlijk? Welke rol speelt het in België en hoe kan dit als alternatieve vorm van financiering voor de nodige zuurstof zorgen voor projecten, ideeën en mensen? Hoe zet je een succesvolle crowdfundingcampagne op? En vooral, hoe bouw je een gemeenschap van gepassioneerde supporters rond je project? Want dat is de vaak onderschatte maar drijvende kracht achter succesvolle crowdfunding.

Er bestaan heel wat misverstanden en onduidelijkheden over de juridische positie van crowdfunding. Wat in het ene land mag is dan weer verboden in een ander land. Voor de wetgever wordt het ene project beschouwd als ‘verkoop op afstand’, terwijl andere platformen zich in zijn ogen gedragen als een mini-aandelenbeurs. Door het bos de bomen zien is voor leken en zelfs experten bijna onbegonnen werk zonder degelijk advies of begeleiding.

Al is het wetgevend kader in België nog niet aangepast, maar zijn daar wel plannen voor, geeft dit boek de nodige antwoorden op alle vragen. We doen dit in een heldere taal, met vele voorbeelden en verhalen, maar altijd gesteund op feiten en cijfermateriaal.

Met dit boek in de hand weet je wat crowdfunding voor jou kan betekenen en waar je terecht kan in het Belgische crowdfundinglandschap. Daarmee heb je alles wat je moet weten om aan de slag te gaan en succesvol geld op te halen bij de ‘crowd’.

Omar Mohout

Bart Vanhaeren

Ellen Lemaire

Ook al kent crowdfunding in België een sterke jaarlijkse groei sinds 2013, toch staat het nog steeds in zijn kinderschoenen. De Belgische crowdfundingmarkt bedroeg in 2015 10,2 miljoen EUR. Dat is klein bier vergeleken met onze buurlanden, maar de inhaalbeweging is ontegensprekelijk ingezet!

Start-ups zijn een echte hype geworden in België. Nooit eerder werd er zoveel in start-ups en jonge ondernemingen geïnvesteerd als in 2015. De Tijd noteerde voor 2015 een investering van 328 miljoen EUR. Incubatoren en acceleratoren schieten overal als paddenstoelen uit de grond en er heerst een overweldigend gevoel van ‘yes, we can’. Bovendien is er in België nog steeds enorm veel spaargeld aanwezig: eind 2015 stond er een slordige 260 miljard EUR op onze gezamenlijke spaarrekeningen. De politieke wil is er vandaag ook meer dan ooit. De Belgische bodem is dus erg vruchtbaar en heeft het potentieel om de crowdfundingmarkt tegen 2020 tot 100 à 150 miljoen EUR te laten groeien. Zo kan crowdfunding een niet te onderschatten component worden in het financierings verhaal van start-ups.

Om dergelijk succes te boeken zijn zeker aanpassingen nodig aan het wetgevend kader. Daar wordt nu meer dan ooit op ingezet. Voor de zomer van 2015 werd reeds een belastingvoordeel aangekondigd. Dit zal, voor crowdfunding althans, waarschijnlijk pas van kracht worden vanaf het najaar 2016. Ook de vraag om de toegelaten investering per persoon te verhogen werd in 2016 aangepast. Verder is er nood aan een verhoging van het maximum toegelaten op te halen bedrag, maar ook aan educatie van de investeerders en aan bewustwording en inschatting van de risico’s. Een Belg is nu eenmaal geen Nederlander. Oh ja, een succesvolle exit is uiteraard ook altijd welkom…

WAT IS CROWDFUNDING?

“De helft van de Belgen weet niet wat crowdfunding is”. Dat bleek uit een onderzoek dat het onderzoeksbureau iVOX anno 2015 heeft uitgevoerd in opdracht van Bolero Crowdfunding. Zinvol dus om te starten met een definitie.

Crowdfunding wordt omschreven als een (aanvullende) financieringsoplossing, waarbij de projecteigenaar een oproep doet bij een groot aantal investeerders, ook wel ‘crowdfunders’, ‘backers’ of ‘supporters’ genoemd, om een deel van het geld op te halen voor de realisatie van zijn/haar project. Deze financieringsronde vindt meestal online plaats, via een zogenaamd crowdfundingplatform.

Zo’n project kan een commercieel doel hebben maar kan ook een meer maatschappelijk of cultureel karakter hebben, zoals het maken van een film of het schrijven van een boek. Ook de mate waarin de investeerder zijn geld terug kan verdienen, kan verschillen.

Een mooi voorbeeld van niet-financiële crowdfunding was de actie: ‘A new car for Abdeslam’. Op een nationale betoging op 6 november 2014 in Brussel werd heel wat schade aangericht en werd de wagen van Abdeslam El Gharrafi, een Brusselse elektricien, volledig vernield. Het beeld van de vernielde auto werd snel verspreid op sociale media. Bruno Dillen, bezieler van de actie, riep op tot solidariteit door middel van donation-based crowdfunding. In minder dan een uur tijd werd de vooropgestelde 2.000 EUR opgehaald. Het project klokte zelfs af op bijna 20.000 EUR. Verschillende bekende Vlamingen, zoals Marc Coucke en Noël Slangen, steunden het project dat door bijna alle nationale media werd opgepikt.

Bron : Gofundme

De impact van crowdfunding op innovatie is niet te onderschatten volgens Sirris, het collectief centrum voor de technologische industrie. Crowdfunding laat creatieve en innovatieve mensen toe om rechtstreeks een publiek te bereiken met hun ideeën. Dit is een nieuwe vorm van transparantie, openheid en democratie die het oude monopolie en de exclusieve toegang tot innovatie weghaalt bij de grote bedrijven en universiteiten. Sommige technologieën hebben hun grootschalige doorbraak grotendeels te danken aan crowdfunding. Een voorbeeld is Virtual en Augmented Reality, een van de trending technologieën van het moment die een hoge vlucht heeft genomen na de succesvolle crowdfundingcampagne van de Oculus Rift in 2012. Het bedrijf achter de bril, Oculus VR, werd opgericht door een hobbyist (Palmer Luckey) die actief was in een Virtual Reality community waarvan de support niet te onderschatten is. Het product werd in 2014 overgenomen door Facebook voor het astronomische bedrag van 2 miljard USD. Het aantal Virtual Reality crowdfunding-campagnes was daarna niet meer te tellen en giganten zoals Google, Sony en Samsung sprongen mee op de kar.

Bron : oculus.com

Dit was zeker geen eenmalige gebeurtenis. Ethereum, een op blockchain gebaseerd softwaresysteem (18 miljoen USD opgehaald in 2014), The DAO (in juni 2016 al 91 miljoen USD), Augur (5 miljoen USD), Mastercoin (5 miljoen USD in 2015), Lisk (6 miljoen USD begin 2016) en Waves (3 miljoen USD in voorjaar 2016) versnelden en professionaliseerden de markt voor bitcoin- en andere cryptocurrency-toepassingen.

Bron : ethereum.org

Een individu of een klein team kan nooit op eigen kracht een smartphone ontwikkelen en op de markt brengen, maar dat is exact wat Ubuntu Edge (13 miljoen USD in 2013), Robin (1,3 miljoen USD) en YotaPhone (300.000 USD) via crowdfunding gedaan hebben.

Bron : ethereum.org

Een innovatieve bijenkorf (Flow Hive) die een bescheiden 70.000 USD wou ophalen, eindigde in 2015 op 12 miljoen USD. Of wat te denken van de slimme lamp LIFX (1,3 miljoen USD) die uitgerekend in dezelfde week werd gelanceerd als de versie van multinational Philips? Een ware David versus Goliath-saga waar beiden voorlopig aan elkaar gewaagd zijn.

Bron : lifx.com

Ook het Internet of Things en 3D Printing krijgen een stevige ondersteuning via crowdfunding. In feite is de renaissance van hardware enerzijds te verklaren door het goedkoper worden van de technologie maar is ze anderzijds evengoed te danken aan crowdfunding die de markt ontsluit. Kortom, crowdfunding vormt niet alleen een basis voor de doorbraak van innovatieve opkomende technologieën en toepassingen maar leidt ook tot een duurzame ontwikkeling van hele sectoren en ecosystemen.

Bron : Form 1 op Kickstarter

En waar moet een creatieveling naartoe die een film wil draaien (Super Troopers haalde 4 miljoen USD op) of een video-game wil ontwikkelen (Star Citizen haalde zo maar eventjes 111 miljoen USD op)? Ook hier is crowdfunding een mogelijk antwoord. In de Verenigde Staten mobiliseerde crowdfunding meer middelen voor kunst dan het gehele cultuurbudget van de overheid.

Crowdfunding werkt ook op een andere manier opmerkelijk democratischer. Volgens onderzoek van de universiteiten van New York en Pennsylvania blijkt dat vrouwen meer kans hebben dan mannen op het laten funden van hun project. Opmerkelijk want daar waar in venture capital vrouwelijke founders het moeilijker hebben dan hun mannelijke tegenhangers, staan ze in crowdfunding meer dan hun mannetje.

Verder vormt crowdfunding de hoeksteen in de opkomende deel- en collaboratieve economie die ook maatschappelijk zijn invloed begint te laten gelden. Crowdfunding vormt hier als het ware de brandstof.

Er is echter een belangrijk onderscheid te maken tussen financiële en niet-financiële crowdfunding.

Niet-financiële crowdfunding

Bij niet-financiële crowdfunding gaat het voornamelijk over ‘donations’ (schenkingen) en ‘rewards’ (beloningen). Er worden geen financiële instrumenten uitgegeven en de investeerder wordt geen aandeelhouder of schuldeiser van het bedrijf. Het is dit soort van crowdfunding dat al meer dan een eeuw oud is en bijvoorbeeld gebruikt werd bij de financiering van het Vrijheidsbeeld in New York. Ook dichter bij huis werd het gebruikt voor de financiering van de Olympische deelname van de schaatser Bart Swings of het nationale vrouwen bobsleeteam de Belgian Bullets, allebei in 2013. In de ‘creatieve’ sector (muziek, schilderkunst, kortfilms) is dit een vaak gehanteerde financieringsmethode. De investeerder verwacht geen financiële return, maar doet dit uit sympathie (donatie) of om een bepaald product al dan niet in primeur te verkrijgen (reward). Zo werd ook de Pebble Watch, de voorloper van de Apple Watch, gefinancierd door een aantal backers die in ruil graag de eerste versie van het horloge thuis geleverd kregen. Een zeer succesvolle campagne die een eerder bescheiden doelbedrag van 100.000 USD (circa 92.000 EUR) vooropstelde, maar die bij het einde van de campagne kon afklokken op meer dan 10 miljoen USD.

Vaak gaat het hierbij om kleine bedragen per investering (10-250 EUR). Bekende niet-financiële crowdfundingplatformen zijn Kickstarter (VS, nu ook van start gegaan in België), Gofundme (VS), Indiegogo (VS) en Ulule (Frankrijk).

Kickstarter is de grootste speler ter wereld en haalde al bijna 2,6 miljard USD op, gevolgd door Gofundme met 1 miljard EUR. Indiegogo claimt elke maand 15 miljoen bezoekers te verwelkomen. Ulule heeft bijna 1 miljoen backers in 180 landen en had tegen de zomer van 2016 voor meer dan 13.000 succesvol gefinancierde projecten ongeveer 55 miljoen USD verzameld. Ulule is dus nog wel een paar maatjes kleiner dan Kickstarter en Gofundme, maar ze hebben wel een opmerkzame groei gerealiseerd sinds 2011, toen ze amper 1 miljoen EUR ophaalden. De gemiddelde bijdrage via Ulule schommelt rond de 50 EUR. De sectoren film, video en muziek scheren op dit platform de hoogste toppen met een gezamenlijk totaal opgehaald bedrag van 14 miljoen EUR.

Helaas is de enorme populariteit van niet-financiële crowdfunding ook verantwoordelijk voor de eindeloze stroom aan ‘revolutionaire’ gadgets waarvan de meerwaarde twijfelachtig is. Of wat dacht u van een ‘revolutionaire’ SpongeBath waarin je een spons kan bewaren (haalde het doel van 75.000 USD niet) of de ‘revolutionare’ wc-borstel (Looblade) (haalde 64.000 EUR eind 2015).

Financiële crowdfunding is ‘a different game’

Bij financiële crowdfunding verwacht de investeerder in grote mate toch zijn/haar geïnvesteerde geld terug, met meestal een aantrekkelijke return hieraan verbonden. Dit kan zich vertalen in aandelen, obligaties, converteerbare obligaties en leningen. Dat laatste aspect wordt ook wel crowdlending genoemd (zie ook verder uitgebreid in het hoofdstuk Kapitaal versus leningen). Het kan gaan om leningen van particulier aan particulier, de zogenaamde ‘peer-to-peer’-leningen (P2P), maar ook om leningen van particulieren aan bedrijven (P2B). De investeerders worden nu aandeelhouder of eigenaars van schuldpapier.

Bij financiële crowdfunding komen we in een totaal ander wetgevend kader terecht dat, in België althans, valt onder het toezicht van de FSMA (Financial Services and Markets Authority). De eisen met betrekking tot de informatieplicht naar de klant, opvolging, veiligheid, enz. liggen hier veel hoger. Dat is dan ook de reden waarom er veel minder financiële crowdfundingplatformen actief zijn.

De geïnvesteerde bedragen per investeerder zijn bij financiële crowdfunding typisch een pak hoger (100-5.000 EUR). Het aantal investeerders ‘per deal’ is echter wel beperkter. Backers investeren nog steeds uit sympathie, maar hebben nu ook uitzicht op een potentieel – maar zeker niet gegarandeerd – financieel rendement.

Als we wereldwijd kijken valt op dat de opgehaalde bedragen bij financiële crowdfunding vele malen hoger zijn dan in het geval van donations en rewards. Het gemiddelde bedroeg in de VS 175.000 USD (circa 160.000 EUR)1 en zelfs 340.000 USD (circa 310.000 EUR) in Azië tegenover gemiddeld 3.000 à 4.000 USD (circa 2.750 à 3.650 EUR) voor niet-financiële crowdfunding. In België zijn de verschillen tussen niet-financiële en financiële crowdfunding even uitgesproken, maar ligt het gemiddelde opgehaalde bedrag voor financiële crowdfunding met een 85.000 EUR2 nog wat lager.

De grootste crowdlendingplatformen zijn Lending Club (VS), Ratesetter (VS), Zopa (VK), Funding Circle (VK) en Lendinvest (VK) (zie ook verder). De belangrijkste equity based platformen in Europa zijn Crowdcube, SyndicateRoom en Seedrs (ook uit het Verenigd Koninkrijk).

Eén van de allereerste crowdfundingplatformen – KIVA: een crowdfundingplatform met een missie, maar ook één waarbij vraagtekens worden geplaatst

Kiva (wat in het Swahili staat voor eenheid of akkoord) is één van de eerste (online) crowdfundingplatformen ter wereld. Investeerders hebben vaak de indruk dat het om een puur P2P-platform gaat (waarbij ze één op één direct investeren in het project naar hun keuze). Hieronder wordt verduidelijkt dat dit niet het geval is. Het grootste deel van het geld dat via Kiva wordt opgehaald gaat naar lokale microfinancieringsinstellingen (P2B) die de eigenlijke leningen verstrekken aan lokale ondernemers. Het gaat dus eigenlijk om een P2B2P-platform.

Kiva werd in San Francisco opgericht in 2005 door Matt Flannery (master in filosofie) en Jessica Jackley (behaalde een MBA in 2007). Ze werden geïnspireerd door een lezing aan de Stanford Business School in 2003, gegeven door de bekende microfinance goeroe Muhammed Yunus, oprichter van de Grameen Bank (die in 2006 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg). Jessica vertrok onmiddellijk naar Afrika en Matt begon na die lezing te werken als consultant voor een ngo. Op die manier kwamen ze in aanraking met de dagelijkse problemen waar mensen in ontwikkelingslanden mee te maken hadden. Een van die problemen was het bekomen van financiering.

Een casestudie van de Stanford Business School (10/20/08) beschrijft hoe ze erover dachten om de lokale mensen op de beste manier te helpen. Een online aanpak leek hen daarvoor het meest geschikt. Ze zetten een pilootversie op met acht (andere bronnen spreken van ‘zeven’) Oegandese ondernemers en stuurden een e-mail naar hun vrienden (de ongeveer 300 adressen haalden ze van hun huwelijkslijst). Na amper één weekend waren alle acht projecten volledig gefinancierd. De eerste (online) Person (P)-to-P microfinanciering (eigenlijk toen al P2B2P) was een feit. Kiva werd opgericht als een ngo. Eén jaar later kwamen ze aan bod in verschillende tv-programma’s, o.a. bij Oprah Winfrey, en kwamen ze voor in het boek van Bill Clinton (How each of us can change the world). Bij aanvang hadden ze ook enkele belangrijke personen in hun raad van bestuur waaronder Reid Hoffman, oprichter van LinkedIn (in juni 2016 overgekocht door Microsoft) en Premal Shav (PayPal).

Het originele basismodel bestaat eruit dat er via kiva. org (er is ook nog kiva.zip) leningen worden verstrekt met een sociaal-filantropisch element. Ze willen een wereld creëren waarin iedereen de mogelijkheid krijgt om voor zichzelf en anderen opportuniteiten te genereren. Ze richten zich op landen waar het verstrekken en krijgen van leningen vaak een probleem is. Op basis van het verhaal dat op de Kiva-website te vinden is over een lokale ondernemer, investeren backers. Bij andere financiële crowdfunding kan een retailbelegger zich een ‘mini Business Angel of VC’ voelen, hier kan een sociaal geëngageerde backer zich een mini-filantroop à la Bill Gates voelen.

Het gaat dan wel om leningen, maar er wordt geen interest uitbetaald aan de backers of aan Kiva. De interest wordt door de lokale ondernemer wel betaald aan de meer dan 1.500 lokale partners en trustees die kosten maken om de leningen ook effectief bij de mensen ter plekke te krijgen. Vaak geven ze ook support zoals training en financieel-administratieve ondersteuning. Dat is een hele operatie. In sommige gevallen gaan ze naar kleine dorpen waar ze het systeem aan de gemeenschap uitleggen. Wanneer iemand geïnteresseerd is wordt er door die lokale tussenpersoon een evaluatie gemaakt met betrekking tot de kredietwaardigheid van diegene die het krediet aanvraagt. Vaak gebeurt alles nog op papier en moet nadien alles in het systeem worden ingegeven.

Kiva geeft zelf aan niet samen te werken met partners en trustees die te hoge interestvoeten aanrekenen aan de lokale ondernemers. Uit de Stanford casestudie van 2008 blijkt nochtans dat de gemiddelde interestvoet op 22 procent ligt (wat naar Belgische normen hoog is) en varieert tussen 4 en 50 procent. De gemiddelde looptijd is eerder kort en ligt tussen 6 en 12 maanden, wat de kosten van het krediet relatief beperkt houdt. Maar vaak zijn de interestlasten van ondergeschikt belang omdat net de microfinanciering het verschil maakt tussen de mogelijkheid om wel of geen zaak uit te bouwen.

Uiteraard leent dit soort modellen zich tot potentiële fraude, vandaar ook het belang van geloofwaardige tussenpersonen (de lokale field partners) die op hun beurt een rating krijgen. De eerste lening die Kiva afsloot liep trouwens verkeerd af. De eerste tussenpersoon, een lokale priester, ontving wel het geld maar had heel wat fictieve projecten in het leven geroepen. Het geld verdween in slechte projecten en het opknappen van zijn eigen huis. Kiva heeft hier openlijk over gecommuniceerd en lichtte de backers in over het hele gebeuren. Daarnaast blijkt ook af en toe dat het niet gaat om leningen aan lokale ‘entrepreneurs’. Soms – en begrijpelijk – gebruiken de lokale mensen het voor school of voor het kopen van voeding. De kredietwaardigheid van de ondernemer wordt na verloop van tijd toegevoegd aan zijn profiel op Kiva.

De matching tussen backer en ontvanger gebeurt steeds via het kiva.org-platform. Belangrijk bij crowdfunding is de emotionele connectie tussen de betrokkenen. Via kiva.org kunnen de investeerders achterhalen aan wie en voor welk project ze geld (lening) verstrekken. Initieel kreeg men ook updates van wat er nu juist gebeurd was met het geld en hoever het project stond.

Lokale trustees/field partners spelen in het hele project een belangrijke rol. Zij selecteren de lokale ondernemers, verstrekken de leningen en evalueren de kredietaanvraag. Zij treden ook op wanneer een lening niet kan worden terugbetaald. Die field partners kunnen (lokale) microfinance instituties zijn, social business schools, ngo’s, enz. Maar ook via de filantropische projecten van o.a. Chevron, American Express, Google, Visa en Walmart.

Een belangrijke kanttekening in het hele verhaal is dat vele backers zich niet realiseren dat ze niet één op één investeren in het project van hun keuze. Het is immers de lokale trusted partner en/of microfinancieringsorganisatie die, van zodra een ondernemer een lening wenst en die vraag wordt goedgekeurd, de lening me-teen verstrekt. Men wacht dus niet tot het geld van de backer(s) de trusted partner bereikt. Dat heeft al tot heel wat wenkbrauwgefrons geleid. De backer in de VS die een specifiek project wil steunen op basis van de video en het verhaal dat hij/zij op Kiva ziet, heeft dus niet de garantie dat zijn geld ook effectief bij dat ene project terechtkomt. De lokale partner heeft immers het project al gefinancierd en zal waarschijnlijk het nieuwe geld dat op zijn rekening toekomt gebruiken voor een ander project. De backers financieren dus in de eerste plaats de lokale trustees en microfinancieringen.

Kiva zelf financiert zichzelf via donaties van hun backers en via sommige organisaties die donaties geven.

Kiva is ondertussen actief in meer dan 80 landen en reeds meer dan 1,5 miljoen mensen hebben via Kiva een lening verstrekt aan meer dan 2 miljoen kredietnemers voor een totaal bedrag van meer dan 850 miljoen USD. Backers kunnen reeds vanaf een bedrag van 25 USD een lening verstrekken. 25 USD is ook het maximumbedrag dat je aan één project kan geven. Dit om meerdere ondernemers de kans op een lening te geven. Het gemiddelde bedrag ligt met 400 USD per backer weliswaar een heel stuk lager dan bij niet-sociale financiële crowdfunding. Elke twee minuten wordt er volgens Kiva een lening via hun platform verstrekt. Gezien het filantropisch karakter is het niet verwonderlijk dat het platform ook op vrijwilligers kan rekenen. En dat zijn er heel wat: meer dan 400. Ook dit is een wezenlijk verschil met de meeste andere crowdfundingplatformen. Daarnaast hebben ze een 100-tal vaste medewerkers.

Opvallend is tevens dat meer dan 80 procent van de leningen wordt verstrekt aan vrouwen. Vrouwen in ontwikkelingslanden zorgen vaak voor het inkomen en zijn erg ondernemend.

Volgens Kiva is de terugbetalingsratio meer dan 97 procent. Maar het is niet zeker in hoeverre dit de echte ratio is. De lokale tussenpersonen rapporteren immers vaak hogere wanbetalingsratio’s.

Categorieën waaruit gekozen kan worden zijn o.a.:

Gezondheid

Opvoeding

Landbouw

Afrika

Huisvesting

Kiva heeft een prachtige missie en is duidelijk vanuit de beste bedoelingen opgezet. Honderden miljoenen dollars worden via hen op lokaal niveau gebracht, veelal in ontwikkelingslanden. Het ‘verhaal’ van de lokale ondernemer/onderneemster is belangrijk. Mensen investeren op basis van een emotioneel en sociaal perspectief. Maar je bent dus niet geheel zeker bij welk project jouw geld terecht komt. Het zijn ook de tussenpersonen die dankzij het geld van de backers zelf een zaak kunnen uitbouwen en de facto als ‘bank’ optreden. Als backers individuele microfinancierings-organisaties willen sponsoren kan dat eigenlijk ook via organisaties zoals Microplace, de Grameen Foundation of Accion. Kiva geeft aan dat zij wel nagaan of de interestvoeten rechtvaardig zijn maar ze hebben hier geen volledige controle over en het is bovendien niet gemakkelijk te achterhalen. Het zijn voornamelijk vrijwilligers met niet altijd de nodige kwalificaties die lokale audits uitvoeren.